januari 2009

global gag ruleAl tijdens de eerste maand van zijn presidentschap trok Barack Obama de voor vrouwen zo nefaste Global Gag Rule in.  Een belangrijke stap voor de gezondheid van vrouwen in de wereld. 

De Gag Rule is al jarenlang een twistpunt. Een van de eerste beleidsdaden van de nieuw verkozen president Bush in 2001 was het herinvoeren van de zogenaamde Mexico City Policy, onder tegenstanders bekend als de Global Gag Rule (muilkorf-regel).  Deze maatregel werd voor het eerst ingevoerd door Ronald Reagan in 1984, maar later door president Clinton weer ingetrokken.  

Wat?

De Global Gag Rule bepaalt dat buitenlandse organisaties die informatie verstrekken over abortus en/of zich mengen in het publieke debat rond legalisering van abortus in hun land, niet langer financiële steun krijgen van de Verenigde Staten. De idee erachter is dat het geld van de Amerikaanse belastingbetaler niet gebruikt hoeft te worden om abortus te promoten of te verdedigen, in de Verenigde Staten of elders.

Impact

De impact  van de maatregel was enorm, vooral voor landen in ontwikkeling. NGO’s die het niet eens waren met de bepalingen van de gag rule kregen meer dan enkel een financiële opdoffer. Ze verloren ook het recht om gebruik  te maken van de faciliteiten van USAID, het VS-agentschap voor internationale ontwikkeling, en van de gratis anticonceptie (waaronder condooms) die USAID verdeelt. Hierdoor werd de werking van veel NGO’s gehypothekeerd.

Heel wat gezinsplanningklinieken moesten de deuren sluiten of hun werking  terugschroeven.  USAID is  samen met de UNFPA, het VN-bevolkingsfonds, de belangrijkste steun voor gezondheids- en gezinsplanningsklinieken in landen in ontwikkeling. USAID staat in voor meer dan één derde van de verdeling van gratis anticonceptie.  De Verenigde Staten trok  ook zijn steun aan de UNFPA terug.

Als gevolg bleven heel veel vrouwen, vooral die op het platteland, de voorbije acht jaar verstoken van informatie over anticonceptie, seksueel overdraagbare aandoeningen en abortus, konden veel zwangere en pasbevallen vrouwen niet professioneel begeleid worden, hadden miljoenen vrouwen die aan geboorteregeling wilden doen geen toegang tot anticonceptie.  Velen onder hen zochten hun toevlucht  in een onveilige abortus. Bij gebrek aan condooms konden vrouwen en mannen zich bovendien niet beschermen tegen hiv en andere seksueel overdraagbare ziektes.

De Gag Rule lijkt op alle vlak zijn doel te missen.  Het beleid resulteerde in meer in plaats van minder abortussen, brengt vrouwenlevens in gevaar en vergroot het gevaar op besmetting met hiv of andere seksueel overdraagbare aandoeningen.

Ook moreel gezien lijkt de maatregel absurd. Gezondheidswerkers van NGO’s met USAID-steun kunnen niet doen wat hun collega’s binnen de VS wel kunnen:  patiënten wijzen op alle mogelijkheden die voor hen openstaan.
NGO’s met USAID-fondsen worden verhinderd op te komen voor hun eigen mening  en visie over de gezondheidsrechten van vrouwen.

Afgeschaft

Vrouwen- en gezinsplanningsorganisaties haalden dan ook opgelucht adem toen president Obama het  intrekken van de Gag Rule aankondigde.  Hij verklaarde ook samen met de senaat werk te willen maken van het hervatten van de financiële steun aan UNFPA.

“ Hulp rond geboorteregeling werd in het verleden misbruikt als politieke splijtzwam en ik heb geen verlangen om dit  zinloze debat verder te zetten”, verklaarde Obama in januari 2009  “Het is tijd dat we een eind maken aan de politisering van deze kwestie. In de komende weken zal mijn administratie een nieuwe dialoog opzetten over gezinsplanning, zodat  alle partijen een gemeenschappelijke grond  kunnen vinden die tegemoet kan komen aan de noden van vrouwen en gezinnen hier en wereldwijd. (…) We moeten werk maken van de promotie van veilig moederschap, moeder- en kindsterfte inperken en onderwijs- en economische mogelijkheden  voor vrouwen en meisjes verhogen.”

The Gobal Gag rule in cijfers

  • Tegen 2002 werd er al geen anticonceptie vanuit USAID meer geleverd aan 16 landen in Afrika, Azië en het Midden-Oosten.
  • In 13 andere landen ontvingen de grootste gezinsplanning-organisaties  niet langer gratis anticonceptie van USAID.
  • Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gebeuren er 20 miljoen clandestiene en onveilige abortussen per jaar, bijna  uitsluitend in ontwikkelingslanden.
  • Bijna 70.000 vrouwen per jaar sterven aan complicaties bij onveilige abortussen.
  • Miljoenen meer leven met pijn en verminkingen als gevolg van een onveilige abortus.
  • 75%  van de nieuwe hiv-infecties gebeuren binnen heteroseksuele contacten. Het is dus aangewezen om hiv-preventie deel uit te laten maken van  de  reproductieve gezondheidszorg, een taak van de gezinsplanningsklinieken.

In het Nieuws

In de RoSa bibliotheek

The Change the world needs, ook voor vrouwenrechten-pdf Uitgelezen jrg 15, nr1 2009.
RoSa Factsheet  Vrouwenrechten: basisteksten en juridisch kader - pdf

Zoek op in de RoSa catalogus , gebruik (een combinatie van) volgende trefwoorden: reproductieve rechten, abortus, ontwikkelingssamenwerking, VN, Verenigde Staten

Meer info

Acces Denied: onderzoek naar de effecten van de Global Gag Rule
NARAL-Factsheet: "Global Gag Rule: a flawed policy that sacrifices women's lives"
Population Action International: koepelorganisatie van ngo's die werken rond geboortebeperking
USAID: U.S. Agency for International Development



illustratie;http://www.dosomething.org/blog/chatterbox/obama-reverse-global-gag-rule