Voortaan kan elk gebaar of elke handeling waarbij een persoon zwaar en openlijk geminacht wordt omwille van zijn/haar geslacht, leiden tot een verschijning voor de strafrechtbank, die een gevangenisstraf en/of een boete kan uitspreken. 

Seksisme is een grootschalig probleem

hollabackSeksisme op straat is een grootschalig en wereldwijd probleem, waar 90% van de vrouwen en holebi's wereldwijd mee te maken krijgen. Het afstudeerproject 'Femme de la rue' van Sofie Peeters in 2012 toonde aan dat seksisme in Brussel gebeurt door verschillende soorten individuen, ongeacht hun culturele achtergrond of hun sociale status in de maatschappij. Ook Sam Pepper wou met zijn internetproject seksuele intimidatie in de kijker zetten en het feit dat vrouwen en mannen het slachtoffer kunnen zijn. Afgelopen weekend had Pepper een filmpje online gezet waarop hij te zien is terwijl hij zijn hand legt op het achterwerk van vrouwelijke voorbijgangers. Meteen werd hij bedolven onder de kritiek. En dat verbeterde niet toen hij een nieuw filmpje online zette, dit keer met een vrouw die hetzelfde doet, maar dan wel het achterwerk van mannen viseert.

Hollaback! Brussels, de Brusselse tak van een internationale beweging die strijdt tegen seksisme op straat, blijft aandacht vragen voor deze problematiek. Meerdere keren per jaar trekt de organisatie de straat op om te protesteren via zogenaamde Chalk Walks. Daarbij wordt met krijgt op de stoep aangegeven waar vrouwen precies werden lastiggevallen.

 Wet ter bestrijding van seksisme

Op 3 augustus 2014 is er, op initiatief van de Belgische minister van gelijke kansen, een nieuwe wet ter bestrijding van seksisme in werking getreden:

"Elk gebaar of handeling die, de in artikel 444 van het Strafwetboek bedoelde omstandigheden, klaarblijkelijk bedoeld is om minachting uit te drukken jegens een persoon wegens zijn geslacht, of deze, om dezelfde reden, als minderwaardig te beschouwen of te reduceren tot diens geslachtelijke dimensie en die een ernstige aantasting van de waardigheid van deze persoon ten gevolge heeft." 

Kortom, het is seksistisch om een vrouw als minderwaardig te beschouwen omwille van haar geslacht, of een persoon te minachten omdat hij of zij niet beantwoordt aan de rol die van vrouwen en mannen verwacht wordt in onze samenleving.

Aan welke voorwaarden moet voldaan zijn opdat de wet van toepassing zou zijn?

'Elk gebaar of handeling': de definitie bestraft de fysieke of verbale handeling, de beledigingen, de obscene gebaren en, in bredere zin, de minachtende of reducerende uitlatingen of houdingen, zelfs indien ze niet beledigend of intimiderend zijn. Ook publicaties op sociale netwerken vallen zo onder deze wet.

'De in artikel 444 van het Strafwetboek bedoelde omstandigheden': het gebaar of de handeling moet zich afspelen in de openbare ruimte: op een openbare plaats, in aanwezigheid van verschillende personen, op een internetblog, op de sociale netwerken, enz. Deze vereiste maakt het voor het slachtoffer gemakkelijker om bewijs te leveren via getuigenissen, beeldopnames of kopieën.

'Die klaarblijkelijk bedoeld is': Dit veronderstelt een zekere graad van ernst, die ter beoordeling voorgelegd wordt aan de strafrechter. Het is dus de intentie om te vernederen en de daad zelf die van belang zijn.

antiseksisme

'Om minachting uit te drukken jegens een persoon wegens zijn geslacht, of deze, om dezelfde reden, als minderwaardig te beschouwen of te reduceren tot diens geslachtelijke dimensie'. Deze verduidelijking is belangrijk. De beschuldiging is niet gericht op de handelingen die gericht zijn tegen één of meerdere bepaalde personen omwille van zijn/haar of hun geslacht. Het slachtoffer of de slachtoffers moet(en) identificeerbaar zijn.

'En die een ernstige aantasting van de waardigheid van deze persoon ten gevolge heeft': ook hier vereist de wet een zekere graad van ernst, die ter beoordeling voorgelegd wordt aan de strafrechter.

 Wat riskeert men?

Een verschijning voor de correctionele rechtbank, die een gevangenisstraf van 1 maand tot 1 jaar kan uitspreken en/of een geldboete van 50 tot 1.000 euro.

Welke procedure moet men volgen?

Seksisme is een strafrechtelijke inbreuk die vervolgd wordt overeenkomstig het gemeen recht: klacht bij de politie, onderzoek door het parket, vonnis door de strafrechtbank.

 Voorbeelden van seksisme op het werk

"Weer één die haar bevordering gekregen heeft door met de baas naar bed te gaan…"

unlikeDe nieuwe wet zal de vervolging mogelijk maken van het ernstig en openlijk in twijfel trekken van een bevorderde kandidate door te insinueren dat zij als vrouw haar bevordering allicht gekregen heeft via een 'wip' en niet omwille van haar bekwaamheid.

"Een wijf heeft niets te zoeken op een werf!"

unlikeDe herhaaldelijke openlijke vernederingen die een vrouw, als enige in een mannelijke ploeg, moet slikken, zouden vervolgd kunnen worden. Dit zou ook het geval kunnen zijn bij pesterijen, zoals het ophangen van het werkrooster van een arbeidster in de mannenkleedkamer, die zij niet mag betreden. 

! Kritiek op het werk van een werkne(e)m(st)er valt niet onder het toepassingsgebied van de wet!

Voorbeelden van seksisme op het net

"Wat een mietje!"

unlikeUiterst denigrerende opmerkingen of foto’s posten over de wettelijke strijd van een vader voor de voogdij over zijn kinderen, 'terwijl dit de verwachte taak van de vrouw is', is seksistisch en kan voortaan vervolgd worden.

"Ben jij niet beschaamd dat jij je vent buitengezet hebt?!"

unlikeEen vrouw die na een scheiding alleen met haar kind woont en herhaaldelijk uitlatingen en opmerkingen van verschillende buren of handelaars uit haar wijk ondergaat met betrekking tot haar manier van leven: 'het is een schande om te scheiden', 'om helemaal alleen te wonen', 'zij moet niet gaan werken', 'zij heeft een man nodig', enz. - zou klacht kunnen indienen tegen dergelijke kritiek die vaak te horen is op straat en in het bijzijn van haar kind.

unlikeBeledigend en vulgair fluiten, schunnige geluiden maken, grommen, enz., om een vrouw aan te spreken, of een seksistisch gebaar suggereren, zou door de wet bestraft kunnen worden.

! Er dient opgemerkt te worden dat de ernst, afhankelijk van de beoordeling van de rechter, zowel betrekking kan hebben op een eenmalige uiterst vernederende handeling als op de herhaling van handelingen, die elk op zich als seksistisch beschouwd zouden kunnen worden in de zin van de wet.