Op 11 november wordt in Brussel de allereerste Nationale Vrouwendag in België georganiseerd. De Gazet van Antwerpen omschrijft het als volgt:

"De “V” vormt de beginletter van vrouw, vrijheid, verzet en hopelijk ook van viktorie. Dat zeggen de organisatoren van de manifestatie die op 11 november wordt gehouden in het auditorium en de aanpalende zalen van het Gemeentekrediet te Brussel."

De eerste Vrouwendag

vrouwendag1972De eerste Vrouwendag, die als V-dag gepromoot wordt, krijgt vorm nadat eerder dat jaar een driedaagse over de maatschappelijke positie van mannen en vrouwen wordt georganiseerd. Daar rijpt het plan om in actie te komen. Om dit doel te realiseren wordt het Vlaamse Vrouwen Overleg Komitee (VOK), nu Furia vzw, opgericht. De organisatie van de Vrouwendag valt in handen van vrouwen uit alle politieke strekkingen en de hoofdstad Brussel komt als locatie uit de bus.

Aan deze eerste V-dag werken bijna alle Belgische vrouwenorganisaties mee onder de coördinatie van feminist Lily Boeykens. De toegang is gratis, maar om de kosten te dekken wordt er gevraagd een sticker (10 fr.) te kopen.

"U kunt die dan altijd nog als een souvenir nalaten aan kinderen of kleinkinderen die binnen twintig of vijftig jaar daarmee glimlachend zullen bewijzen hoe men ooit eens moest manifesteren voor zulke vanzelfsprekende zaken als gelijkberechtiging…" (Gazet van Antwerpen)

Waarom op 11 november?

Pioniers binnen het feminisme Germaine Greer en Simone de Beauvoir zijn de twee grote publiekstrekkers van deze dag en meteen ook de reden waarom de Belgische Vrouwendag niet in maart plaatsvindt. 8 maart is immers Internationale Vrouwendag. Simone de Beauvoir (auteur van De Tweede Sekse) heeft zo'n drukbezette agenda dat ze alleen op 11 november als spreker aanwezig kan zijn. Het VOK besluit om de knoop door te hakken: op een feestdag als Wapenstilstand zouden ook meer gegadigden kunnen deelnemen.

De opkomst is groot, Simone de Beauvoir raakt met moeite op het podium. Ze roept de vrouwen op hun lot in eigen handen te nemen: "Ik heb altijd gedacht dat een ander sociaal regime emancipatie in de hand zou werken. Ik heb bij mijn reizen in het Oostblok en in China gemerkt dat de man ook daar nog altijd het woord voert. Dat heeft mij overtuigd dat alleen de vrouwen zelf iets kunnen veranderen. Zij moeten zelf de emancipatie in handen nemen." (De Standaard, 13 november 1972).

De Vrouwendag wordt een ongelofelijk succes met duizenden bezoekers. Ook zijn er afgevaardigden van vrouwenbewegingen uit Duitsland, Engeland en Nederland aanwezig. "Om 17 uur werd de toegang afgesloten door eigen ordedienst en politieagenten, alles was eivol.", aldus een citaat uit het tijdschrift WIJ van 18 november 1972. 

Welke onderwerpen worden op de eerste Nationale Vrouwendag aangesneden? De Bond van 20 oktober 1972 somt de volgende punten op: "seksualiteit, geboortebeperking, abortus; huisvesting en materiële voorzieningen; werk, loon; dubbele moraal, echtscheiding, huwelijk, gezin; huisvrouw, thuisvrouw; politiek en vakbond; reclame, wegwerpvrouwen…’ 

De organisatoren kiezen voor een andere benadering dan een traditionele studiedag. Het Woman’s Street Theatre uit Engeland brengt een toneelstuk over gelijk loon. Er worden standen opgesteld waar hevig gediscussieerd wordt in de hal en de trapzaal. In het grote auditorium kan al wie iets wil zeggen, het woord en de daarbij horende micro krijgen. Tussendoor worden er sketches opgevoerd en wordt er muziek gespeeld.

48ste Vrouwendag in Antwerpen

nationale vrouwendag 2019

Ook dit jaar zorgt Furia vzw op de Nationale Vrouwendag voor een boeiend en leerrijk programma. De 48e editie vindt plaats in 't Werkhuys in Antwerpen. De dag wordt geopend door de Engelse Camille Barbagallo, experte in reproductieve arbeid of het zorgende en huishoudelijke werk dat de samenleving draaiende houdt. Barbagallo onderzoekt hoe sekse, zogenaamd ras en klasse de organisatie van reproductieve arbeid bepalen.

Nog op het programma: workshops, een fimvoorstelling, fototentoonstellingen, performances en een interactief panelgesprek over mannen en feminisme. Tijdens 'De Grote Feministische Uitwisseling' zitten tal van organisaties voor je klaar met een prikkelende vraag. Praat, deel, luister en maak kennis met andere aanwezigen. Voor de gelegenheid houdt de boekenhandel De Groene Waterman een Literair Salon waar vijf auteurs hun werk voorstellen en kennis uitwisselen met het publiek. 

Voor meer informatie en voor een gedetailleerde dagplanning kan je terecht op de website van Furia.

 

Meer lezen online

Meer lezen op de RoSa-website

Aanraders uit de RoSa-bibliotheek

25 vrouwendagen in beelden en woorden: VOK feestboek, VOK, 1997

Het belang van het ontstaan en de impact van de vrouwendag op de vrouwenbeweging, Elke Speltincx, scriptie, 1993