Maria Elisabeth Belpaire - Antwerpen 1853 - Antwerpen 1948

marie belpaireAf en toe, in de Dietsche Warande, heb ik een en ander over de levenskwestie van de Vlaamsche zaak uiteengezet.

Het jongste boek van oud-minister Destrée - ‘Wallons et Flamands. La Querelle linguistique en Belgique’ - scheen mij een uiterst geschikte gelegenheid om dit onderwerp nog eens te berde te brengen.

Daar, dacht ik, zal ik tal van juiste of verkeerde beschouwingen vinden, die ik zal kunnen beamen of weerleggen. Maar... ik had zonder de Waalsche lichtzinnigheid gerekend - ‘le Wallon est léger’, zegt M. Destrée zelf. En hij geeft er het bewijs van.

lees verder

Uit: Boekennieuws - Dietsche Warande en Belfort, jaargang 1924

Biografie

Marie-Elisabeth Belpaire  is het jongste kind van Alphonse Belpaire, een ingenieur, en Betsy Teichmann, telg uit een Franssprekende rooms-katholieke familie van gefortuneerde Antwerpse industriëlen.  Marie gaat tot haar veertiende naar school. Via zelfstudie verwerft ze een ruime intellectuele bagage en talenkennis. 

Marie Belpaire is een strijdbare katholiek, een sociaal geëngageerde feministe, een overtuigde flamingant en cultuurmecenas. Haar hele leven en haar fortuin besteedt ze aan kwaliteitsonderwijs voor vrouwen, de Vlaamse zaak en de Nederlandstalige literatuur. Het literaire tijdschrift Dietsche Warande en Belfort , opgericht in 1887, is haar project. Vanaf de jaren 1880 richt ze in Antwerpen een aantal scholen voor meisjes op, waaronder de eerste Nederlandstalige middelbare school in Vlaanderen.  Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog stelt ze haar schoolgebouwen open voor gekwetsten en vluchtelingen. Belpaire neemt daarnaast ook de leiding in diverse katholieke vrouwenorganisaties. Ze sticht de Vrouwenbond Constance Teichmann.

Marie Belpaire ligt begraven in Deurne op het Sint-Fredeganduskerkhof .

Meer lezen:

Marie Belpaire (DBNL) 

Belpaire Marie Elisabeth (Schrijversgewijs)

Oeuvre

In 1887 debuteert Belpaire met een bundel kortverhalen. Ze publiceert samen met Hilda Ram en Louisa Duyckers In Wonderland, een verzameling sprookjes en vertellingen in zes delen (1894-1908). Verder schrijft ze essays over bekende figuren en over het katholicisme en twee autobiografieën. Ze vertaalt ook werk van de Deen Johannes Jörgensen en de Noor Bjørnstjerne Bjørnson .

Tijdens de eerste wereldoorlog zet ze zich in voor de frontsoldaten en de verpleegsters in de militaire hospitalen en bestookt koningin Elisabeth met brieven. In 1915 richt Belpaire samen met Gustaaf Peeters (pater Ildefons) De Belgische Standaard op, een katholiek dagblad voor de Vlaamse soldaten aan het IJzerfront. Tussen januari 1915 en november 1918 verschijnen 250 artikels van haar hand. Ze publiceerde over diverse onderwerpen in de ‘Dietsche Warande en Belfort’, waarvan een aantal online geplaatst in DBNL

Volledige lijst van haar werk (DBNL)

Erkenning en prijzen

In 1937 ontvangt ze de titel van doctor honoris causa van de Katholieke Universiteit Leuven.  Ze wordt door haar tijdgenoten beschouwd als een wijze vrouw . Ze is een gezaghebbende stem onder de katholieke Vlaamse auteurs.

Lees de Laudatio door A. De Boeck (Ons Volk Ontwaakt, 5 oktober 1911).

Aanraders uit de RoSa bibliotheek

Marie Elisabeth Belpaire: gender en macht in het literaire veld 1900 - 1940 / Geraldine Reymenants (RoSa exemplaarnummer GIV2m/0178)

Marie Elisabeth Belpaire (1853-1948) : facetten van een levenswerk / red.: Aline Dereere ; Helga Van Beeck . -Antwerpen : Stichting Maria-Elisabeth Belpaire, 2002. - (RoSa exemplaarnummer T/0680)

Vrouweninvloed in het literaire veld. Het machtstreven van Marie Elisabeth Belpaire in Dietsche Warande en Belfort. - 15-17 p.. - In: Historica ; jaargang 29 : nr 02 (06 2006), p. 15-17

De wijze vrouw van Vlaanderen : het leven van Marie-Elisabeth Belpaire / A. Roose Benoit . -Antwerpen : Mercurius, 1948. - (RoSa exemplaarnummer T/0121)

RoSa-publicaties:

De vele werken van Marie Elisabeth Belpaire tijdens de Eerste Wereldoorlog /  Geraldine Reymenants. - In: Uitgelezen; jaargang 20: nr 2 (2de tr 2014), p. 13-18
Schrijven of Koken?: vrouwelijke auteurs in strijd met het mannelijke literaire veld
  / Geraldine Reymenants. - In: Uitgelezen; jaargang 12: nr 03 (3de tr 2006), p. 2-6

RoSa Factsheet nr 28 (2003): De Eerste Feministische Golf. - pdf.

Doorzoek de online catalogus met de trefwoorden: Belpaire Marie-Elisabeth, Vlaanderen, biografie, onderwijs, onderwijsgeschiedenis.