amy beach 3Amy Beach werd geboren als Amy Marcy Cheney in Henniker, New Hampshire (Verenigde Staten) op 5 september 1867. Ze zou bekend worden als de eerste vrouwelijke Amerikaanse componist die naam maakte in de klassieke muziek en er een succesvolle carrière kon in uitbouwen. Ze was één van de meest gevierde componisten van haar tijd. Naast componiste was ze ook een gevierd pianiste.

Bron foto: Amy Beach, Passionate Victorian: The Life and Work of an American Composer, 1867-1944 / Adrienne Fried Block - Oxford University Press, 1998

Een muzikaal wonderkind

Amy Marcy Cheney kan een muzikaal wonderkind genoemd worden. Naar verluidt kon ze als eenjarige reeds veertig liedjes zonder fouten zingen. Ze leerde zichzelf daarnaast op driejarige leeftijd lezen en componeerde een aantal eenvoudige walsen tegen de tijd dat ze vijf jaar geworden was. Haar moeder, Clara Imogene Marcy Cheney, was zelf een niet onaardige pianiste en zangeres en begon de kleine Amy formele muziekles te geven vanaf haar 6de. Een jaar daarna gaf Amy Beach haar eerste recitals. Ze speelde daarbij werken van Händel, Beethoven en Chopin, alsook eigen werken.

In 1875 verhuisde de familie Cheney naar Chelsea, een voorstad van Boston waar Beach in de leer ging bij onder meer de Duits-Amerikaanse componist en pianist Ernst Perabo en later de Duitse klarinettist en componist Carl Baermann (die zelf nog student was geweest van Frans Liszt, één van de meest gerenommeerde Europese componisten). De enige officiële compositietraining waarvoor haar ouders Beach inschreven waren lessen in compositie met Junius W. Hill, met wie Beach op veertienjarige leeftijd een jaar lang harmonieleer en contrapunt studeerde. Afgezien van dat ene jaar volgde Amy Beach verder geen officiële opleiding. Ze was een autodidact, waarbij ze zichzelf alles leerde door vooral oudere klassieke stukken in te studeren, zoals Bachs’ Wohltemperiertes Klavier.

Pianiste en componiste

Op 18 oktober 1883 maakte Beach, toen nog onder de naam Cheney, haar professionele debuut in de Music Hall in Boston: ze speelde Chopins’ Rondo in E flat en was piano solist bij Moscheles’ Concerto nr. 3 in G mineur. De critici waren unaniem lovend over haar uitvoeringen. Kort na die 18de oktober trad ze als soliste op met het Boston Symphony Orchestra. In 1884-1885 zouden steeds meer optredens volgen.

In 1885 trad Amy Cheney in het huwelijk met Henry Harris Aubrey Beach, een chirurg uit Boston. Ze nam ook zijn achternaam, Beach, over. Beach stemde na haar huwelijk in met het verzoek van haar man om haar optredens te beperken tot één à twee openbare recitals per jaar en de opbrengsten daarvan te doneren aan een liefdadigheidsdoel. Henry Beach zou het belangrijk gevonden hebben dat hij degene was die het inkomen verzekerde en niet zijn vrouw. Zeker wat publieke vertoning betreft. Hij weerhield Amy Beach er ook van pianolessen te geven, iets wat ze altijd erg graag gedaan had. Aangezien componeren heel wat minder publiekelijk is dan optreden als pianiste, had Henry Beach daar minder bezwaar tegen. Tegemoetkomend aan de wens van haar echtgenoot wijdde Beach zich vervolgens meer aan het componeren, terwijl ze volgens haar eigen woorden “in de eerste plaats een pianiste was”.

De meeste van haar composities en uitvoeringen deed ze niet onder haar meisjesnaam, maar onder de naam ‘Mrs. H.H.A. Beach’, hoewel ze op latere leeftijd – na het overlijden van haar man - ook steeds meer onder ‘Amy Beach’ zou publiceren.

Een aantal sleutelmomenten uit een succesvolle carrière

Amy Beach’s eerste belangrijke succes – sinds ze de naam Beach had overgenomen van haar man - was haar Mis in E flat majeur, die in 1892 door de Handel and Haydn Society werd uitgevoerd. De uitvoering van deze Mis werd zo goed ontvangen dat het niet lang duurde voor Beach zich tot de belangrijkste componisten van de Verenigde Staten mocht rekenen. Haar Mis was daarbovenop het eerste door een vrouw gecomponeerde stuk dat de Handel and Haydn Society uitvoerde in zijn toen 77-jarige bestaan.

In 1894 voegde Beach zich bij het Kneisel String Quartet. Dit kwartet werd opgericht door Franz Kneisel, een toen zeer befaamd vioolspeler die ook concertmeester was van het Boston Symphony Orchestra. Samen met dit kwartet zou Beach Robert Schumann's Quintet for piano and strings uitvoeren. Ze traden meerdere malen samen op. In 1897 vergezelde Kneisel Beach opnieuw, ditmaal voor de première van haar eigen Sonata for Piano and Violin.

In 1896 werd haar compositie Gaelic Symphony in première gebracht door het Boston Symphony Orchestra. Opnieuw waren de critici enorm lovend. Beach’s Gaelic Symphony wordt als een belangrijke mijlpaal gezien voor vrouwen in de muziekwereld, aangezien het stuk zowel het eerste door een Amerikaanse vrouw gecomponeerde muziekstuk was dat gepubliceerd werd, alsook het eerste dat door een belangrijk orkest tot uitvoering werd gebracht.

In 1900 nam ze de rol van soliste op zich tijdens de première-uitvoering van haar Piano Concerto met het Boston Symphony Orchestra.

Beach mocht zich het jongste – en enige vrouwelijke – lid noemen van de Second New England School of Composers, de zogenaamde Boston Composers Group of Boston Six. Deze groep componisten wordt door musicologen als een kernelement beschouwd in de ontwikkeling van een Amerikaans klassiek idioom dat zich onderscheidt van zijn Europese voorgangers.

Beach haar langste – en mogelijks ook meest belangrijke – solo pianostuk, Variations on Balkan, kwam tot stand in 1904. Ze componeerde het als reactie op de opstanden die in die tijd in de Balkans uitbraken tegen de Ottomaanse overheersing. Beach componeerde ook de Jubilate opgedragen aan de Woman's Building op de World's Columbian Exposition.

Europees succes en terugkeer naar Amerika

Amy Beach - Photographer uncredited - Project Gutenberg ebook of Woman's Work in Music by Arthur ElsonIn 1910 overleed haar 24 jaar oudere echtgenoot, en kort daarna ook haar moeder. Dit leidde ertoe dat Beach opnieuw als pianiste op tournee ging. Op haar Europese tournee speelde ze voornamelijk haar eigen composities, maar werkte ze ook samen met o.a. Marcella Craft, een Amerikaanse soprane die toen de “prima donna van de Berlin Royal Opera” genoemd werd. Beach was vastbesloten om zich én als pianiste én als componiste een reputatie te verwerven.

Ook in Europa konden de composities en uitvoeringen van Beach gelukkig op heel wat lof rekenen. Op een gegeven moment werd ze beschouwd als “the first American woman able to compose music of a European quality of excellence”.

In 1914, niet lang na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, keerde Beach terug naar de Verenigde Staten waar ze het grootste deel van haar tijd besteedde in de MacDowell Colony, een artiestengemeenschap in Peterborough (New Hampshire).

In 1915 schreef ze de “Ten Commandments for Young Composers”, waarin veel van haar stellingen voor zelfstudie zijn opgenomen. Later verhuisde Amy Beach naar New York, waar ze de virtuele huiscomponist van de St. Bartholomew’s Episcopal Church werd.

Ondanks dat ze heel wat lof kreeg gedurende haar muzikale carrière, werd ze ook door deze ‘fans’ als uitzondering beschouwd. Vrouwen waren volgens velen van hen nog steeds veel minder in staat tot genialiteit. Beach gebruikte haar status als de belangrijkste vrouwelijke componist van de Verenigde Staten dan ook ten volle om de carrière van jonge – vrouwelijke - musici te bevorderen. Ze organiseerde ook zogenaamde “Beach clubs”: muzieklessen voor kinderen. Beach stond aan het hoofd van diverse organisaties met een focus op muziekeducatie en gelijke kansen voor vrouwen. Zo was ze de eerste president van de Society of American Women Composers.

Bron foto: Photographer uncredited - Project Gutenberg ebook of Woman's Work in Music by Arthur Elson

Het belangrijkste werk van Amy Beach

De belangrijkste composities van Amy Beach zijn de Mis in E majeur (1892), de Gaelic Symphony (1893), een vioolsonate, een pianoconcert, de Variations on Balkan Themes, een pianokwintet, diverse koorwerken en kamermuziekcomposities (zoals de Pastorale voor houtblazers), pianomuziek, en de opera-in-één-act Cabildo (1932). Ze was de eerste vrouw die zich professioneel aan het schrijven van symfonieën en koormuziek waagde.

Beach was een vrouw van vele muzikale talenten - ze publiceerde meer dan 300 verschillende werken -, maar het bekendst was ze toch voor haar liederen. Ze publiceerde er meer dan 150. Ondanks de populariteit van haar liederen, werd er tot op heden geen allesomvattende collectie van samengesteld.

Amy Beach componeerde voornamelijk in een Romantisch idioom, dat vaak vergeleken wordt met dat van Brahms. In haar latere werk experimenteerde ze soms. Haar Gaelic Symphony alsook het Piano Concerto schreef Beach in C-sharp minor. Haar Bal masque beschikt dan weer over een solo voor de piano. Eilende Wolken en Jephthah's Daughter schreef ze voor een orkest met zang.

Erkenning

Gedurende haar leven wist Beach heel wat roem en erkenning te vergaren. Desondanks werd haar werk na haar dood grotendeels genegeerd als het om klassieke muziek aanging. Pas in de late 20ste-begin 21ste eeuw werd haar werk terug opgewaardeerd en kreeg Beach de erkenning die ze verdiende.

In 1994 plaatste de Boston Women's Heritage Trail een bronzen herdenkingsplaat aan het adres waar Beach in Boston gewoond had. Vijf jaar later werd haar naam toegevoegd aan de American Classical Music Hall of Fame and Museum in Cincinnati, Ohio. Op 9 juli 2000 brachten de Boston Pops Amy Beach een belangrijk eerbetoon in Bostons beroemde Hatch Shell. Haar naam werd als eerste – en voorlopig enige - vrouw aan de granieten muur toegevoegd op "The Shell", naast die van 86 andere componisten, zoals: Bach, Händel, Chopin en Beethoven.

Hartfalen leidde ertoe dat Beach zich in 1940 terugtrok uit het publieke leven. Dit zou zo blijven tot aan haar dood. Ze overleed in New York City (Verenigde Staten) op 27 december 1944.

Bronnen/Meer lezen

  • Piano Music of Amy Beach / Gail Smith - Hal Leonard, 2013amybook
  • Amy Beach, Passionate Victorian: The Life and Work of an American Composer, 1867-1944 / Adrienne Fried Block - Oxford University Press, 1998 – RoSa ex.nr.: T/0180
  • The Life and Music of Amy Beach: The First Woman Composer of America: Piano / Gail Smith - Mel Bay Publications, Inc., 1992