Annie Romein - Verschoor,  Den Helder 1895 - Amsterdam 1978

annie romein verschoorDe vrouwelijke vrouw

Zo schaars en ijl in het laatst der 19e eeuw de vrouwenbeweging in de vrouwenliteratuur stem vond, gelijk we in hoofdstuk III zagen, zo veelvuldig en veelstemmig vond na het begin der nieuwe eeuw de teleurstelling over wat de vrouwenbevrijding bracht en niet bracht uiting in een reeks van romans en andere geschriften van vrouwen.
In tegenstelling met de emancipatie-romans is hier geen sprake van propaganda-, zelfs zelden van strekking-romans. In het algemeen doen deze romans zich aan ons voor als een voortzetting van het in het voorafgaand hoofdstuk behandelde psychologisch realisme met dat verschil slechts, dat het behandelde geval veelal het geval is van de in haar vrijheid teleurgestelde of haar vrijheid misbruikende vrouw.

 

  Uit: Vrouwenspiegel (1935)

 Biografie

Annie, dochter van marineofficier Jan Verschoor en onderwijzeres Anna Brakke uit Den Helder, is elf jaar wanneer haar vader hun gezin meeneemt naar Java. Ze zal er vijf jaar lang tegen haar zin wonen.

Naarmate ze volwassen wordt krijgt Annie het almaar moeilijker met het kleinburgerlijke standenbesef van haar moeder. Bij het uitbreken van de eerste wereldoorlog gaat ze in Leiden literatuur en geschiedenis studeren. Daar wordt ze marxist, sluit zich aan bij revolutionaire studenten en leert er historicus Jan Romein kennen. Ze trouwen in 1920. Naast de zorg voor drie kinderen en een lastige man, is Romein-Verschoor sociaal en politiek actief en schrijft ze een indrukwekkend oeuvre bij elkaar.

Marxisme en feminisme zijn de drijfveren van Annie Romein-Verschoor. Ze heeft een af-en-aan-relatie met de Nederlandse Communistische Partij. Over het opkomende feminisme denkt Verschoor kritisch na. Ze vindt Anja Meulenbelts autobiografische De schaamte voorbij uit 1976 "een geval van paranoia". Haar scherpzinnige observaties over de vrouwenstrijd legt ze vast in de bundel Vrouwenwijsheid (1980) die na haar dood uitkomt.

De laatste tien jaar van haar leven houdt ze zich nog met twee onderwerpen bezig: de positie van de vrouw en het lot van oude mensen. Na een auto-ongeval gaat ze in een bejaardenflat wonen. Daar ziet ze hoe het is om uitgerangeerd te zijn.

Annie Romein-Verschoor (DBNL)

Essay over leven en werk van Annie Verschoor,  J.W. Oerlemans  (Jaarboek van Nederlandse Letterkunde, 1979)

Verschoor, Anna Helena Margaretha (Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland) 

Annie Romein-Verschoor (Het Damescompartiment Online)

Oeuvre

Haar doctoraat over Nederlandse romanschrijfsters is een heel vernieuwende sociologische literatuurstudie die ze in 1935 uitgeeft onder de titel Vrouwenspiegel . Ze krijgt er meteen een prijs voor.

Samen met echtgenoot Jan Romein schrijft Annie Verschoor over de geschiedenis van De Lage Landen bij de zee (1934) en Erflaters van onze beschaving (1938-1940, 4 delen), met een hoofdstuk over Betje Wolff.

In 1948 verschijnt haar historische roman Vaderland in de verte. In Met eigen ogen, een reisverslag over Indonesiƫ, haalt ze herinneringen op aan haar jeugd in Java. Na de dood van haar man in 1962 maakt zij zijn levenswerk af. Op het breukvlak van twee eeuwen verschijnt in 1967, de laatste vrucht van hun lange, intensieve samenwerking.

Met Omzien in verwondering (1970-1971) schrijft ze haar memoires over een leven van strijdbaar engagement. Tot aan haar dood werkt ze voor het feministische maandblad Opzij . Dat blad sticht in 1979 de Annie Romeinprijs, een literaire prijs voor het oeuvre van een vrouwelijke schrijver en/of essayist.

Lijst van haar werken

Haar archief 

Erkenning en prijzen

Annie Romein-Verschoor ontving een aantal belangrijke onderscheidingen voor haar werk. In 1937 kreeg ze de Dr. Wijnaendts Francken-prijs voor 'Vrouwenspiegel' en in 1948 de Prozaprijs van de gemeente Amsterdam, voor 'Vaderland in de verte'. Haar complete oeuvre werd  in 1970 bekroond met de Constantijn Huygens-prijs en in 1977 ontving ze de J.P. van Praagprijs.

Literaire prijzen en jurylidmaatschappen

Aanraders uit de RoSa bibliotheek

Annie Romein-Verschoor : bibliografie 1910 - 1985 : boeken, vertalingen, artikelen, besprekingen / red. Claire Posthumus (e.a.). - Amsterdam : IIAV, 1990. -  (RoSa exemplaarnummer  V1/0064 )

Televisie-uitzending B.R.T.: "Ten Huize van" / Annie Romein-Verschoor. - Laren : BRT - Kulturele en Edukatieve Uitzendingen, 1974 -  (RoSa exemplaarnummer  P 3/0001)

Omzien in verwondering 1 & 2 / Annie Romein-Verschoor. - Amsterdam : De  Arbeiderspers, 1971  -  (RoSa exemplaarnummer S/0008 en S/0009)

Meer over en van Annie Romein-Verschoor in de RoSa Bibliotheek

Doorzoek de online catalogus met de trefwoorden: vrouwenliteratuur, auteurs, Nederland, literaire analyse, sociologisch