Vrouwen die vandaag de dag in het huwelijksbootje stappen doen dit op volledige voet van gelijkheid met hun partner. Deze vanzelfsprekende gelijkheid dateert echter nog maar van 1976. De wet van 14 juli 1976  vormde het eindpunt van een decennialange strijd voor juridische gelijkheid tussen man en vrouw in het huwelijk. De vrouwenbeweging kon één eis van haar verlanglijstje schrappen.

1976: Huwelijksgoederenrecht

Precies 18 jaar duurde het voor de wet van 30 april 1958, waarin de vrouw binnen het huwelijk rechtsbekwaamheid verwierf, in de praktijk kon toegepast worden. In theorie was de vrouw sinds 1958 ontvoogd maar in de praktijk was er niet veel veranderd. Dat had alles te maken met de wetgeving over de huwelijksgoederen, die nog dateerde van 1804. Een vrouw die huwde zonder huwelijkscontract, was onbevoegd om die verkregen rechten ook uit te oefenen.Op vlak van geld en goederen was ze nog volledig afhankelijk van haar man. Zo moest ze onder meer haar man toestemming vragen om een erfenis te aanvaarden of als ze een haar toebehorend huis wilde verkopen.

Daaraan kwam dus een eind met de wetgeving van 1976 (de wet betreffende de wederzijdse rechten en plichten van echtgenoten en de huwelijksvermogensstelsels). Beide echtgenoten hadden gelijke rechten, plichten en bevoegdheden gekregen. Een  uitvloeisel van deze nieuwe wet werd mooi verwoord in een artikel van De Standaard van 6 oktober 1976 onder de kop ‘Gehuwde vrouw nu zélf aansprakelijk voor verkeersovertredingen’. Waar emancipatie niet al toe kan leiden.

Georgette Ciselet

affiche ciseletEen vrouw die haar steentje bijgedragen heeft in de wijziging van die verouderde napoleontische wetgeving was Georgette Ciselet. In 1976 was ze echter reeds een aantal jaren op rust. Ze had er dan al een drukke loopbaan in de politiek en de vrouwenbeweging op zitten. Georgette Ciselet werd in 1900 geboren in Antwerpen. Ze besluit om rechten te gaan studeren en begint na haar studies aan de Brusselse balie te werken. Als ze in 1929 huwt, ervaart ze aan den lijve de gevolgen van de toen nog geldende huwelijkswetgeving. Ze moet immers aan haar echtgenoot  toestemming vragen om haar beroep als advocaat verder te mogen uitoefenen.

Haar engagement binnen de vrouwenbeweging  start in 1925 als ze zich aansluit bij de liberale vrouwenbeweging. Als juriste concentreert ze zich vooral op de politieke en juridische gelijkheid van man en vrouw. Die bekommernis is ook terug te vinden in haar politieke werk in de senaat, waar ze als gecoöpteerd senator zetelt vanaf 1946. Ze laat er geen gras over groeien en een van haar eerste voorstellen is dan ook een voorstel tot wijziging van de wetgeving over de wederzijdse rechten en plichten van gehuwden, gedateerd op 17 december 1947. Naar aanleiding van dit voorstel wordt door de minister van justitie een commissie opgericht die de huwelijksstelsels- en statuten bestudeert. Georgette Ciselet wordt hiervan vice-voorzitter. Het duurt nog twaalf jaar van verder schaven en vijlen voordat haar voorstel in het parlement omgezet wordt in de wet van 1958.

Een tweede voorstel over de wijziging van wetsartikels over het huwelijkscontract wordt pas in 1976 in het parlement goedgekeurd als Georgette Ciselet al een tijdje van het politieke toneel is verdwenen. Op haar conto staan ook twee wetsvoorstellen, omgezet in wetten, die twee voor vrouwen niet toegangelijke beroepen toch voor hen openstelt, namelijk de magistratuur en het notariaat. In 1963 verlaat ze de actieve politiek en wordt ze het eerste vrouwelijke lid van de Raad van State. In 1972 zet ze een punt achter haar loopbaan  Ze overlijdt in 1983 .

 illustraties: http://www.liberaalarchief.be/vraagbaak_georgetteciselet.html

Aanraders uit de RoSa-bibliotheek

cover 'la femme'

  • La femme : ses droits, ses devoirs et ses revendications. Georgette Ciselet . -Bruxelles : L'Eglantine, 1930 - RoSa ex.nr.: FI c/0022
  • Louise De Craene-Van Duuren (1875-1938), Georgette Ciselet (1900-1983) : deux féministes. Adèle Hauwel, 2000 - RoSa ex.nr.: T/0618
  • De huwelijksstelsels van 1804-1976.  Miëtte Baeteman , 1976 - RoSa ex.nr.: Ac/0016