historiek
beleidssniveaus  
    
federaal
    Vlaanderen
    Brussel
    Wallonië
in de RoSa-bibliotheek

Historiek

In België is de overheid vrij laat begonnen met het organiseren van een gelijkekansenbeleid en met het omzetten ervan in staatsstructuren. Tot aan de opkomst van de tweede feministische golf is er in politieke kringen trouwens weinig interesse voor vrouwenkwesties. In de prille jaren zeventig van de vorige eeuw zien we de spontane opkomst van onafhankelijke vrouwengroepen: de  Pluralistische Actie Groepen (PAG), Dolle Mina, Vrouwen Overleg Komittee (VOK). 

Die vanuit de basis opgerichte vrouwengroepen trekken de tweede feministische golf op gang. Ze zullen de politiek en de hele samenleving wakker schudden. In het begin zijn die groeperingen op zichzelf staande verenigingen, maar hun aanvankelijke autonomie zal algauw worden opgegeven. We zien dat de vrouwenbeweging zich vrij snel gaat integreren in politieke partijen en vakbonden. 

Zo zal de CVP tegen eind 1973 een vrouwenafdeling oprichten : Vrouw en Maatschappij. In 1974 ontstaat binnen de Volksunie het Forum van Vlaamse Vrouwen. De P.V.V. vrouwen organiseren zich in 1978. Ook in 1978 wordt een stuurgroep van B.S.P.-vrouwen opgericht, vanaf 1980 zal de socialistische politieke vrouwengroep verder gaan onder de naam ‘Socialistische Vrouwen ’. De Communistische Partij heeft al sinds 1921 een vrouwencommissie. 

Het effect van die integratie van vrouwenactivisme in de politiek vertaalt zich geleidelijk aan in politieke structuren. 

  • In 1974 worden de eisen van de vrouwenbeweging voor het eerst formeel politiek erkend met de oprichting  van de Commissie Vrouwenarbeid, net vóór het Internationale Jaar van de Vrouw in 1975.
  • In 1985 isde aanstelling van een staatssecretaris voor Maatschappelijke Emancipatie een volgende mijlpaal, alweer naar aanleiding van een internationale impuls, de VN-vrouwenconferentie in Nairobi.
  • Gelijke kansen krijgt voor het eerst een volwaardige minister in 1991. Deze beleidsmaterie wordt een bevoegdheid van de minister voor Tewerkstelling en Arbeid.
  • Na de federale verkiezingen van 18 mei 2002 gaat de bevoegdheid naar de FOD Ambtenarenzaken, Maatschappelijke Integratie en Grootstedenbeleid. Vanaf oktober 2014, bij de start van de nieuwe federale regering Michel I,  is gelijke kansen op federaal niveau opnieuw in handen van een staatssecretaris.
  • Vlak voor de Vrouwenconferentie in Peking in 1995 wordt voor het eerst een Vlaamse minister voor Gelijke Kansen aangesteld : Anne Van Asbroeck (1995-1997). Na haar kwamen Brigitte Grouwels (1997-1999), Mieke Vogels (1999-2003), Adelheid Byttebier (2003-2004), Kathleen Van Brempt (2004-2009) en Pascal Smet (2009-2014). Hij werd opgevolgd door Liesbeth Homans (2014-   ), viceminister-president van de Vlaamse regering en Vlaams minister van binnenlands bestuur, inburgering, wonen, gelijke kansen en armoedebestrijding.
    De Dienst Emancipatiezaken, die toeziet op de gelijke kansen voor vrouwen en mannen onder de Vlaamse ambtenaren, bestaat al sinds 1990. 

Geschiedenis van het gelijkekansenbeleid (GKV)

Vandaag is gelijke kansen in ons land een bevoegdheid die op elk beleidsniveau aan de orde is: federaal, regionaal, provinciaal, steden en gemeenten.

Meer lezen:

Magda Michielsens, 175 Jaar vrouwen: gelijkheid en ongelijkheid in België 1830-2005 - RoSa exemplaarnummer FII m/0544

Magda Michielsens, Verdwijntrucs in taal en beleid: concepten zijn geen speelgoed - pdf   

Het geheugen: De tweede golf van feminisme in Vlaanderen  

naar boven

Beleidsniveaus

De structuur van het gelijkekansenbeleid op federaal en regionaal niveau ziet eruit als volgt.

Federaal niveau 
  Vlaams niveau
  Brussel 
  Franstalig landsgedeelte 
  Duitstalige gemeenschap

FEDERAAL NIVEAU


Politieke structuur

federale regering:

  • Staatssecretaris toegevoegd aan de minister van Financiën en bevoegd voor armoedebestrijding, gelijke kansen, personen met een beperking, bestrijding van de fiscale fraude en wetenschapsbeleid.
  • Staatssecretaris : Zuhal Demir

federaal parlement:

Administratieve structuur 

 Adviesorganen

naar beleidsniveaus

VLAAMS NIVEAU


Politieke structuur

Vlaamse regering: 

  • Kabinet van de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur, Inburgering, Wonen, Gelijke kansen en Armoedebestrijding
  • Minister: Liesbeth Homans (N-VA), Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, Inburgering, Wonen, Gelijke Kansen en Armoedebestrijding

Vlaams parlement

Administratieve structuur

  • Gelijke Kansen in Vlaanderen is het team binnen de Vlaamse overheid dat het externe gelijkekansenbeleid mee voorbereidt, uitvoert, evalueert en coördineert. Deze cel werd in 1995 opgericht en valt onder de bevoegdheid van de Vlaamse minister van gelijke kansen.
  • Dienst Emancipatiezaken is verantwoordelijk voor het interne gelijkekansenbeleid binnen de Vlaamse regering.

Adviesorgaan

Steunpunt Gelijkekansenbeleid tot eind 2015.

Meer lezen:

naar beleidsniveaus

BRUSSEL

Regering van het Brussels Hoofdstedelijke Gewest:  

Politieke structuur

  • Bianca Debaets (CD&V), Staatssecretaris van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest belast met ontwikkelingssamenwerking, verkeersveiligheidsbeleid, gewestelijke en gemeentelijke informatica en digitalisering, gelijkekansenbeleid en dierenwelzijn.
    Lid van het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC), belast met welzijn, gezondheid, gezin en gelijkekansenbeleid.

 Administratieve structuur

Stad Brussel

Adviesorgaan

 Meer lezen: Gelijke kansen: wie doet wat?  

naar beleidsniveaus

FRANSTALIG LANDSGEDEELTE

 

De Waalse gewestregering

Politieke structuur

Adviesorgaan

De regering van de Franse Gemeenschap

Politieke structuur

Meer lezen : Directie Gelijke Kansen van de Franse Gemeenschap.

naar beleidsniveaus

 

DUITSTALIGE GEMEENSCHAP

De Duitstalige Gemeenschap heeft geen gelijkekansenstructuur.

Aanraders uit de RoSa-bibliotheek

  • De macht van het geslacht. Karen Celis, Petra Meier, 2006. (RoSa exemplaarnummer FIIb/994)
  • Gelijke kansen, als discours en als concept. Een analyse van beleidsverklaringen van federale en Vlaamse ministers belast met het gelijke kansenbeleid sinds 1995. Hildegard Van Hove, 2004. (RoSa exemplaarnummer FIIp/360)
  • The policy on gender equality in Belgium. Update 2015. In-depth analysis. Erika Schulze, 2015. (RoSa exemplaarnummer dd/000777)