Skip to main content
Thumbnail lange bespreking Families We Choose Lesbians Gays Kinship

Families We Choose: Lesbians, Gays, Kinship - Kath Weston

RoSa leest - 22 okt 2026
In de categorie RetroRoSa halen we een vergeten parel of klassieker van onder het stof die het verdient om terug in de schijnwerpers te staan. Dit keer kozen we voor Families We Choose: Lesbians, Gays, Kinship (1991) van Kath Weston, een baanbrekend werk in de queer antropologie.

De jaren ‘80 waren een decennium waarin het omstreden karakter van het begrip "familie" duidelijk zichtbaar werd. Homomannen en lesbiennes werden vaak afgeschilderd als mensen zonder familie, of als een bedreiging voor het gezin. Drie specifieke vooroordelen over lesbiennes en homomannen waren daarbij prominent aanwezig (en leven ook vandaag verder): ze zouden geen kinderen hebben, geen duurzame relaties kunnen opbouwen, en onvermijdelijk vervreemden van hun bloedverwanten zodra hun seksuele identiteit bekend raakt.

In Families We Choose onderzoekt antropologe Weston hoe homoseksuele mannen en lesbiennes in de jaren 1980 in San Francisco invulling gaven aan het begrip verwantschap, door "gekozen families" te omarmen als alternatieve familievorm. Het boek is gebaseerd op veldwerk binnen de queer gemeenschap, aangevuld met uitgebreide interviews met 40 vrouwen en 40 mannen. Hun verhalen schetsen een levendig beeld van hoe queer personen nadenken over hun relaties en er vorm aan geven, en tonen hoe gekozen families het begrip familie verruimen tot ver voorbij de traditionele invulling van bloedbanden.

De centrale these van het boek is dat de grote sociale en politieke gebeurtenissen van de jaren 1980 de historische context vormden voor het ontstaan van een discours over gekozen families. Weston is daarbij vooral geïnteresseerd in betekenis, taal en praktijk: kortom, in het discours rond verwantschap. Dat discours weerspiegelt volgens Weston een ideologische verschuiving: lesbiennes en homomannen waren niet langer "ballingen" uit de sfeer van verwantschap, maar wilden zowel hun banden met bloedverwanten behouden als actief hun eigen families opbouwen. "Homoseksueel" en "familie" waren niet langer elkaar uitsluitende begrippen, maar termen die samen een specifiek, nieuw soort verwantschap beschrijven.

Verwantschap situeert zich niet langer enkel binnen het kerngezin of het huwelijk. Voor homoseksuele mannen en lesbiennes betekent familie ook vriendschap, gemeenschap, relaties met ex-geliefden, huisgenoten, co-ouderschap, kinderen uit eerdere heteroseksuele relaties en kinderen verwekt via alternatieve inseminatie. Ook de aidsepidemie gaf vorm aan gekozen families: groepen die voor chronisch of terminaal zieke mensen zorgden, groeiden vaak uit tot hechte, liefdevolle gemeenschappen die lang standhielden. Traditioneel zouden antropologen veel van dit soort relaties hebben bestempeld als "fictieve verwantschap", maar Weston herinnert ons eraan dat ons begrip van verwantschap sociaal geconstrueerd is, en niet vast en universeel.

Vijfendertig jaar na de publicatie van Families We Choose zijn de juridische en politieke gevolgen van wie als verwant wordt beschouwd, nog steeds even verstrekkend. Wie mag beslissen over leven en dood wanneer geliefden of andere leden van een gekozen familie worden opgenomen in het ziekenhuis of hulpbehoevend zijn? Mag de uitdrukking "verwant door bloed of huwelijk" blijven dienen als reden om geliefden toegang tot openbare voorzieningen te weigeren, of om hen bezoekrecht te ontzeggen in rusthuizen, gevangenissen en ziekenhuizen?