Wanneer we zowel kijken naar de onderwerpen die we aansneden in de Pers:pectieven van 2021 als de thema’s die hoog op de agenda kwamen te staan van verschillende partnerorganisaties en de opvallendste momenten in het maatschappelijke debat rond gender en feminisme, dan kunnen we niet rond de volgende drie thema’s: policing van vrouwenlichamen, seksueel grensoverschrijdend gedrag en menstruatiearmoede.
Doorheen 2021 kregen meisjes en vrouwen regelmatig te maken met de ‘kledingpolitie’. Meron Knikman, voorzitter van de Vrouwenraad, schreef hierover een opiniestuk in De Standaard in juni 2021. Daarin geeft ze aan dat meisjes en vrouwen al heel vroeg leren dat hun lichaam niet enkel van hen is, maar van de hele samenleving. Dat was in 2021 niet anders. Zo is 2021 begonnen met de ophef rond het tuchtvonnis van de Psychologencommissie ten aanzien van Kaat Bollen. In juni 2021 nam de veertienjarige Beatrix Yavuz het dan weer op tegen seksisme door de kledingvoorschriften op school aan te klagen. Daarnaast laaide ook het hoofddoekendebat weer op. Allemaal voorbeelden van hoe de maatschappij zich nog veel te vaak bezighoudt met wat meisjes en vrouwen wel of niet zouden mogen dragen.
Op vrijdag 15 januari 2021 riepen actievoerders op sociale media op om een selfie te posten in kledij naar wens onder de hashtag #BaasOverWatIkDraag. Deze actie kwam er als gevolg van de waarschuwing die psycholoog Kaat Bollen kreeg van de Psychologencommissie. Een collega-psycholoog had een klacht ingediend over de - volgens hem - "gewaagde en sexy" foto’s op de sociale media van Bollen. De Psychologencommissie besliste in maart 2020 dat Bollen met haar gedrag en “seksueel getinte” foto’s imagoschade had berokkend aan de beroepsgroep. De commissie bleef in december 2020 ook bij haar standpunt nadat Bollen in beroep ging tegen de waarschuwing.
Naast de protestactie op sociale media kwam er heel wat reactie op het vonnis. Zo tweette Bart Somers, Vlaams Minister van Gelijke Kansen, dat het ongehoord is dat men vrouwen in Vlaanderen anno 2021 nog zegt hoe ze zich moeten of mogen kleden. Ook erschillende collega’s van Bollen gaven hun mening over de situatie. Zo was Lotte De Schrijver, psycholoog en seksuoloog, het helemaal niet eens met de waarschuwing:
Met hun project M²: Maak een einde aan menstruatiearmoede coördineert de Vrouwenraad vijftien lokale projecten die menstruatieproducten verdelen en het taboe rond menstruatieschaamte doorbreken. Hun ultieme doel is menstruatiearmoede universeel aan te pakken om zo tot een gendergelijke samenleving te komen. Om hun project in de verf zetten en aandacht te vragen voor de thematiek ontwikkelde de Vrouwenraad met de hulp van Magellaan een poster, die in aanmerking kwam voor de Solidariteitsprijs van De Standaard met als slogan: "It's bloody time".
Een substantieel deel van de middelen die de Vrouwenraad kreeg toegekend, werd dus verdeeld over vijftien initiatieven van lidorganisaties. Zo bracht ZIJkant een TikTok challenge op gang om het maatschappelijke taboe en geïnternaliseerde menstruatieschaamte te doorbreken. Ook Femma Wereldvrouwen en YMCA Antwerpen zetten in op het doorbreken van het taboe en verdelen duurzame menstruatieproducten zoals wasbaar maandverband of een menstruatiecup aan vrouwen met een migratieachtergrond. Young Zonta Ghent sensibiliseerde en informeerde jongeren door middel van een postercampagne in secundaire scholen. BruZelle en VIVA-SVV werkten dan weer samen om gratis menstruatieproducten te verspreiden in het secundair onderwijs, en CGSO Brugge ontwikkelde een vormingspakket specifiek gericht aan leerlingen in de eerste graad.
Deze tweeledige focus op het aanbieden van gratis menstruatieproducten enerzijds, en het informeren en sensibiliseren rond menstruatie(armoede) anderzijds, haakt in op twee van de drie aspecten van menstruatiearmoede die de Verenigde Naties naar voren schuift: 1. de toegang tot menstruatieproducten, 2. de beschikbaarheid van goede sanitaire voorzieningen en 3. het bevorderen van kennis over menstruatie zodat wie menstrueert, weet welke menstruatieproducten er bestaan, hoe een cyclus werkt, wat de symptomen van menstruatie zijn, welke symptomen daarentegen kunnen wijzen op medische aandoeningen zoals endometriose, welke medicijnen er op de markt zijn om pijn en ongemak te beperken, en tot slot ook wat de voor- en nadelen zijn van al die producten.
RoSa verstuurt drie nieuwsbrieven. Onze tweewekelijkse Pers:pectief en driemaandelijkse Uitgelezen zijn inhoudelijke nieuwsbrieven voor wie zich wil verdiepen in gender en feminisme. Via onze educatieve updates blijf je dan weer op de hoogte van nieuwigheden in ons vormingsaanbod (max. drie mails per jaar).
