Amerikaanse auteur en activist die ijvert voor fat liberation en wordt gezien als een van de meest prominente stemmen in de VS op het gebied van gewichtsdiscriminatie en lichaamsbeeld
Virgie Tovar wordt in 1982 geboren in San Francisco, Californië. De Amerikaanse van Mexicaanse afkomst beschrijft in verschillende interviews hoe ze als dik meisje al in haar kindertijd te maken krijgt met stigmatisering en wordt geconfronteerd met de druk van een strikte dieetcultuur. In 2005 behaalt Tovar haar bachelordiploma politieke wetenschappen aan de Universiteit van Californië in Berkeley en in 2011 rondt ze een masteropleiding af met een onderzoek dat zich richt op de invloed van gewichtsdiscriminatie op de genderidentiteit van geracialiseerde vrouwen.
Sindsdien zet Tovar zich actief in tegen gewichtsdiscriminatie en ijvert ze voor het vieren van lichaamsdiversiteit. Tovar wordt er niet zelden van beschuldigd (de negatieve gevolgen van) obesitas te minimaliseren, onder meer wanneer ze in 2013 de American Medical Association bekritiseert vanwege de classificatie van obesitas als ziekte. Ze start daarop de campagne #LoseHateNotWeight om bewustmaking van gewichtsdiscriminatie te bevorderen en de gevolgen van dieetcultuur onder de aandacht te brengen. In een interview uit 2015 stelt ze: “#LoseHateNotWeight draait in de kern om een paradigmaverschuiving: niet het gewicht moet worden afgeschud, maar de ideologie die ons gewicht en ons lichaam als een probleem beschouwt. Het is zo’n zonde dat heel veel mensen elke dag wakker worden en hun eerste gedachte is: “Ik haat dit lichaam.” Ik was lange tijd een van die mensen. [...] De waarheid is dat gewichtsverlies het probleem van een negatief lichaamsbeeld niet oplost. Alleen het collectief afstappen van dat negatief lichaamsbeeld doet dat.”
Tovar onderstreept zo de sociale en politieke dimensie van gewicht: “dik zijn is politiek”, stelt ze in een interview uit 2020, “omdat dik zijn cultureel wordt beschouwd als afwijkend en het in zekere zin als een daad van cultureel terrorisme wordt gezien als je als dik persoon weigert af te vallen.” Daarmee verwijst ze naar een uitspraak van het Amerikaanse hoofd van de United States Public Health Service Commissioned Corps ten tijde van de Irakoorlog, die stelt dat “obesitas een grotere bedreiging voor de VS vormt dan terrorisme”. In datzelfde interview beschrijft Tovar hoe dik zijn als een aanval op de collectieve waarden van de natie wordt neergezet.
Tovar benadrukt dat dik zijn steeds moet worden begrepen binnen een sociale context. Ze bekritiseert het hardnekkige healthism: het idee dat gezondheid vooral een individuele verantwoordelijkheid is, in plaats van mede gevormd door maatschappelijke omstandigheden. Daarbij wijst ze op de ironie dat individuen verantwoordelijk worden gehouden voor hun gezondheid, terwijl de staat tegelijk nalaat universele toegang te bieden tot basisgezondheidszorg, geestelijke gezondheidszorg, schoon drinkwater en een leefbaar loon.
In haar sociale analyse van dikke lichamen benadrukt Virgie Tovar dat fat liberation niet los kan worden gezien van andere sociale categorieën en machtsverhoudingen, zoals onder meer gender, seksualiteit, ras en klasse. In een interview uit 2017 beschrijft ze hoe haar kennismaking met feministische, postkoloniale en queer theorieën tijdens haar studies een belangrijke invloed heeft op haar denken over dikheid als een sociale en politieke kwestie. Ze verwijst daarbij naar denkers als José Esteban Muñoz, Jack Halberstam, Jackie Wang, Judith Butler, Juana María Rodríguez en Peter Hennen.
Vanuit die intersectionele benadering beschouwt Tovar het stigma rond dikheid ook als feministische kwestie. Vrouwen en vrouwelijk gelezen personen worden immers disproportioneel getroffen door de druk van dominante schoonheidsnormen, stelt ze. Tovar positioneert haar strijd tegen gewichtsdiscriminatie zodoende nadrukkelijk binnen een bredere feministische strijd voor lichamelijke autonomie en zelfbeschikking. Ze beschrijft fat liberation als onderdeel van een ruimer ‘pro-choice-continuüm’.
“Ik heb het recht om voor mijn dikke lichaam te kiezen. Ik heb het recht om mijn dikke lichaam te behouden.”
Vanuit feministisch perspectief legt Tovar bovendien de expliciete link tussen dikheid en genderperformativiteit. Ze beschrijft hoe haar lichaam al van jongs af aan invloed heeft op de manier waarop anderen haar genderidentiteit interpreteren. Als dik meisje krijgt zij bijvoorbeeld automatisch de ‘mannelijke’ rol toegewezen tijdens het toneelspelen. In interviews en lezingen wijst ze erop dat dikke mensen vaak hun genderidentiteit nog nadrukkelijker dienen te performen om daarin te worden erkend.
Niet alleen gender, maar ook ras speelt een belangrijke rol in de manier waarop angst voor dikheid en schoonheidsnormen zijn gevormd, benadrukt Tovar in een artikel voor SELF magazine. Tovar wijst op de raciale basis van fatphobia en stelt dat “slankheid historisch gezien werd verbonden met witte superioriteit”. Ze verwijst hierbij naar sociologe Sabrina Strings, die beschrijft hoe de opkomst van de trans-Atlantische slavenhandel heeft bijgedragen aan een ‘verheerlijking van slankheid’, die hand in hand gaat met een ‘angst voor dikheid’. Tovar onderstreept Strings' belangrijke analyse dat het dikke lichaam door witte slavenhouders werd gebruikt als raciaal stereotype om tot slaaf gemaakte Afrikaanse mensen als inferieur af te schilderen en hun onvrijheid te legitimeren.
Tovar, die zichzelf omschrijft als ‘plus-size Latina author’, verweeft in haar schrijven haar persoonlijke ervaringen met een uitgesproken activistische visie op het lichaam, identiteit en maatschappelijke normen.
Ze is redacteur van de bloemlezing Hot & Heavy: Fierce Fat Girls on Life, Love and Fashion (2012), waarin ze de perspectieven en ervaringen van dikke vrouwen centraal stelt. In de introductie van het boek schrijft Tovar: “Mijn dikheid is politiek omdat het mensen blijkbaar zo ergert wanneer ik het zichtbaar maak. Mijn dikheid is politiek omdat ik ervoor kies het te behouden.” De bundel verzet zich tegen het idee dat dunheid een voorwaarde zou zijn voor geluk. Door verschillende ervaringen te bundelen rond de thema's leven, liefde en mode wil Tovar het dikke (vrouwen)lichaam en de vreugdevolle ervaringen ervan vieren: “Bloemlezingen hebben een grote impact,” stelt Tovar, “vooral als het gaat om een onderwerp dat zo taboe is als dikke vrouwen die van zichzelf houden en een fantastisch leven leiden. Ik wist dat als ik in mijn eentje een boek zou schrijven, de lezer gemakkelijk zou kunnen denken dat ik misschien gewoon heel bijzonder ben en dat het voor hen onmogelijk is om zo’n leven te leiden.” Hoewel het boek het dikke lichaam vrolijk omarmt, krijgt het tegelijk de kritiek dat de ‘fierce fat girls’ die het naar voren schuift slechts een beperkt beeld geven: de bijdragen focussen uitsluitend op femme, cisgender en vaak middenklasse perspectieven.
In haar eerste eigen boek, You Have the Right to Remain Fat (2018), dat wordt opgenomen in de Amelia Bloomer-lijst van de American Library Association, pleit Tovar voor radicale zelfliefde en ontleedt ze de “grootste leugen van de dieetcultuur”: dat dikke mensen moeten wachten tot ze zijn afgevallen voordat ze aan hun leven kunnen beginnen. Ze verweeft analyse en persoonlijke ervaringen en gaat in op hoe een dergelijk beeld slechts het symptoom is van een groter cultureel probleem, dat onder meer voortkomt uit de aanhoudende geschiedenissen van racisme, klassendiscriminatie en misogynie in haar land. Tovar maakt daarbij een onderscheid tussen fat activism en body positivity: waar fat activism voortkomt uit queer en politieke bewegingen, beschrijft Tovar body positivity eerder als een beweging die binnen hetzelfde systeem naar inclusie streeft, zonder de racistische en patriarchale structuren daarvan fundamenteel uit te dagen. Hoewel het boek kritiek krijgt omdat sommige argumenten rond gezondheid en voeding onvoldoende onderbouwd zijn en bepaalde ideeën minder diepgaand worden uitgewerkt, vormt Tovars werk vooral een toegankelijk introductiemanifest voor fat liberation.
Daarop volgen The Self-Love Revolution: Radical Body Positivity for Girls of Color (2020), waarin Tovar de specifieke ervaringen van meisjes en vrouwen van kleur belicht, en The Body Positive Journal (2022), een interactief werk dat lezers uitnodigt om hun relatie tot hun lichaam opnieuw te onderzoeken. Daarnaast onderhoudt Tovar VOLUMINATI, een maandelijkse Substack-reeks met blogposts en essays, en droeg ze bij aan de essaybundel The Weird Sister Collection, een verzameling essays die voortkwam uit de in 2014 opgerichte undergroundblog Weird Sister.
In 2018 roept het Amerikaanse Bitch Magazine Tovar uit tot een van de vijftig meest invloedrijke feministen. Ze ontving verschillende prijzen en haar werk verscheen onder meer in The New York Times, BBC, MTV en NPR.
Tovar blijft een invloedrijke en activistische stem, niet alleen via haar boeken, maar ook via nieuwsbrieven, online steungroepen en publieke optredens, zoals haar TED Talk waarin ze bespreekt hoe dikke mensen minder toegang hebben tot volwaardige deelname aan de samenleving. Zo blijft ze zich op verschillende manieren inzetten tegen gewichtsdiscriminatie en voor de zichtbaarheid, waardering en bevrijding van dikke lichamen.