Pink-Pilled - Lois Shearing
Lois Shearing
Pinked-Pilled: Women and the Far-Right
Manchester: Manchester University Press, 2025. 279 p.
geweld / antifeminisme / misogynie / politiek / extreemrechts / digitaal geweld / internet / femosfeer
Pinked-Pilled van de Britse journalist en onderzoeker Lois Shearing zoomt in op een onderbelicht en controversieel thema, en een schijnbaar paradoxale groep: vrouwen in radicaal-rechtse bewegingen. Aan de hand van interviews met experten, synthese van bestaand onderzoek en eigen online veldwerk brengt Shearing zowel de essentiële rol als de vaak conflictueuze ervaringen van vrouwen in deze bewegingen in kaart.
Hoewel vrouwen over het algemeen progressiever zijn dan mannen, zijn rechtse vrouwen geen witte raven. Vrouwen in georganiseerde radicaal-rechtse, neo-nazi of wit suprematische bewegingen daarentegen zijn toch eerder een uitzondering. Journalist Lois Shearing raakte gefascineerd door deze groep vrouwen, die zich actief inzetten in bewegingen die expliciet de autonomie en de rechten van vrouwen willen terugschroeven. Het idee voor het boek ontstond toen ze, ondanks de groeiende aandacht voor online radicalisering en de femosfeer, geen afdoende antwoorden vond op de volgende vragen:
“Why do women align themselves with movements that so clearly hate and harm them? Why do they advocate against their own rights and bodily autonomy? Why do they preach submission at the cost of their own wellbeing?” Lois Shearing in Pinked-Pilled (2025, p. 5)
Voor dit boek infiltreerde Shearing anderhalf jaar lang in online gemeenschappen via Telegram, fora, Facebookgroepen, Instagram, X, Tumbler, Pinterest, en in mindere mate Gab en Truth Social. Hiervoor creëerde Shearing, die zichzelf als genderfluïde identificeert, een alterego: Ava White, een cisgender, hetero, 23-jarige Britse vrouw die alleenstaand en werkzoekend is. Deze alias maakt zich voornamelijk zorgen over de toenemende diversiteit in haar buurt en ‘de bedreiging’ van trans vrouwen in wat zij als voor vrouwen exclusieve plekken beschouwt, twee prominente talking points van radicaal-rechts in het Verenigd Koninkrijk. In deze RoSa leest bespreken we de motivatie, de rol en de ervaringen van vrouwen in radicaal-rechtse bewegingen die Shearing in haar boek uitgebreid analyseert.
Wat drijft vrouwen naar radicaal-rechtse bewegingen?
De redenen waarom vrouwen zich bij radicaal-rechtse groepen aansluiten zijn even uiteenlopend als hun profielen. Volgens Shearing worden veel witte vrouwen aangetrokken door de macht die witheid binnen deze ideologieën belooft. Hoewel zij als vrouwen onderaan de genderhiërarchie staan, worden ze nog steeds boven iedereen van kleur geplaatst. Privilege wordt zo voorgesteld als een geboorterecht.
Andere vrouwen zoeken vooral gemeenschap en herkenning; zij worden in wetenschappelijke literatuur over radicalisering ‘zoekers’ (seekers in het Engels) genoemd. Sommigen geloven dan weer oprecht in traditionele gendernormen en de ondergeschikte rol van vrouwen, hetzij door goddelijke ordening of de natuurlijke orde. Tot slot onderscheidt Shearing ook vrouwen voor wie deze bewegingen vooral een handig verdienmodel zijn: de polariserende boodschappen van radicaal-rechts gedijen goed op de algoritmen van sociale media, waardoor zij gemakkelijker bekendheid, invloed en geld kunnen vergaren door deze boodschappen te verspreiden. Als andere content hen evenveel volgers kon opleveren, zonder te moeten concurreren in verzadigde domeinen zoals fitness, schoonheid of zelfs mommy blogging, zouden zij zich bij wijze van spreken met iets anders affiliëren.
“Seeking community is one of the most prominent reasons why people will join extremist movements, often placing it above actual belief in the ideology.” Lois Shearing in Pinked-Pilled (2025, p. 119)
Hoewel de motivatie van vrouwen dus erg divers is en daarmee vergelijkbaar met die van mannen, zijn er wel grote genderverschillen wat betreft de rol die vrouwen binnen deze bewegingen doorgaans opnemen en de manier waarop zij in die circuits behandeld worden.
De cruciale rol van vrouwen in radicaal-rechtse bewegingen
Vrouwen hebben uiteenlopende en vaak onderschatte functies binnen radicaal-rechtse bewegingen. Onder meer omdat vrouwen historisch gezien minder fysiek geweld en terreur plegen dan mannen, is er maar weinig onderzoek naar hun rol in radicaal-rechtse bewegingen en worden hun bijdragen gemakkelijk geminimaliseerd. Dit getuigt volgens auteur Lois Shearing van een seksistische onderwaardering van vrouwelijke arbeid, maar ook van een beperkte visie op wat als terreur en geweld geldt.
“They may not be stockpiling arms, but they are still causing harm and spreading bigotry, and they are hiding behind our own, internalised bigotry - that women’s work is less important and that mothers are an apolitical force for good - to do so.” Lois Shearing in Pinked-Pilled (2025, p. 79)
In de praktijk fungeren vrouwen in deze bewegingen vaak als propagandisten: door stereotiepe vrouwelijkheid in te zetten verlenen ze een schijn van respectabiliteit, gematigdheid en normaliteit aan ideologieën die anders uitgesproken extreem, discriminerend en gewelddadig overkomen bij het brede publiek. Juist hun zichtbaarheid - schaars en daarom strategisch waardevol - helpt om nieuwe doelgroepen te bereiken en radicaal-rechtse boodschappen te verspreiden en mainstream te maken. Om die reden worden vrouwen ook actief gerekruteerd en sneller gepromoveerd naar hogere, publiek zichtbare rangen.
“Women’s roles within the far right have mainly been as figures of propaganda, adding a veneer of respectability that helps normalise and spread their hateful ideologies.” Lois Shearing in Pinked-Pilled (2025, p. 96)
Vrouwen worden niet alleen benaderd als tokens, maar ook als symbool of als prijs die de radicaal-rechtse “strijd om de westerse beschaving” moet rechtvaardigen. Binnen deze ideologie worden vrouwen geobjectiveerd als bezit dat beschermd moet worden: enerzijds als seksuele objecten en eigendom, en anderzijds als de zogeheten culturele pilaren van de natie, vergelijkbaar met land dat verdedigd moet worden tegen indringers. Dit wordt heroïsch geframed als “het ultieme romantische gebaar”, analyseert Shearing: mannen die de westerse beschaving en witte natie verdedigen voor “hun” vrouwen, zodat ze niet ten prooi zouden vallen aan zogenaamd cultureel verval, “omvolking” of de veronderstelde seksuele dreiging van andere, niet-witte of gemigreerde mannen. Omgekeerd gaat dit gepaard met genderstereotiepe verwachtingen ten aanzien van vrouwen: zij moeten bewaken dat zij ‘worth fighting for’ zijn en voldoen aan het traditionele vrouwelijkheidsideaal, zowel qua uiterlijk als qua attitude en idealen. Veel vrouwelijke influencers en spilfiguren spelen hierop in door zich te positioneren als het ideaalbeeld van de traditionele, trouwe en onderdanige echtgenote en moeder. Shearing wijst echter op de ironie dat deze invloedrijke kopstukken door hun publieke leiderschap, ondernemerschap en interactie met de media zelf buiten de huiselijke genderrol treden die ze voor vrouwen promoten.
“Women are objectified, not just as sexual objects, but as a pillar of Western civilization. They need to be protected by men but also act as a reward to those men for upholding Western society.” Lois Shearing in Pink-Pilled (2025, p. 52)
Deze symbolische functie van vrouwen sluit aan bij hun rol als moeders en hoeders van de witte natie, een kernonderdeel van radicaal-rechtse en wit-suprematische ideologie. Pronatalistische boodschappen benadrukken de intrinsieke waarde van witte vrouwen als moeders, echtgenoten en ‘birthers of the nation’. Voor vrouwen die op zoek zijn naar betekenis of een zekere status is dit een aantrekkelijke boodschap: ze kunnen rekenen op waardering en erkenning louter voor wat hun lichaam potentieel kan voortbrengen. De beweging belooft dat moederschap niet alleen de natuurlijke rol van vrouwen is, die hen voldoening zal geven, maar ook een nationale opdracht; moederschap wordt verheven tot heldendom.
“Motherhood is key to both how the far right appeals to women and what it expects of women. Mothers are venerated as warriors, protectors and even goddess-like, and in order to encourage motherhood from its women, the far right uses better support for mothers as a recruitment tactic.” Lois Shearing in Pink-Pilled (2025, p. 76)
Naast de reproductieve arbeid die vrouwen voor hun echtgenoten en gezin verrichten, leveren ze vaak ook ondersteunende arbeid voor de radicaal-rechtse beweging. Van het organiseren van samenkomsten, protesten en benefieten tot het orkestreren van campagnes: vrouwen vervullen ook in de beweging vaak een logistiek ondersteunende rol.
“In patriarchal movements, in which women are not expected to work outside the home, they have a huge population of volunteer labour [from women].” Alex DiBranco, directeur van IRMS, geciteerd in Pink-Pilled (2025, p. 77)
Misogynie en seksisme in radicaal-rechtse bewegingen
Precies omwille van de reproductieve rol van vrouwen kunnen radicaal-rechtse mannen - letterlijk - geen witte natie bouwen zonder vrouwen. Volgens Shearing verklaart dit waarom de vrouwenhaat die deze bewegingen kenmerkt zich niet uit in de uitsluiting van vrouwen, maar in disciplinering en dominatie via geweld. Daarbij wijst ze op de flagrante hypocrisie in de beweging: hoewel seksueel geweld een belangrijk thema is waarmee radicaal-rechtse bewegingen hun racistisch discours ten aanzien van mannen van kleur populariseren, vindt er veel seksueel grensoverschrijdend gedrag, partnergeweld en seksueel geweld plaats in de eigen kringen.
“This faux-concern rooted in a toxic mix of misogyny and ethnonationalism gives us a peek into the warped far-right world picture that considers women and girls to be exactly that: land, territory, and property to be defended by force. In other words, sexual violence against women and girls is not considered bad because it’s a horrifying violent act, a system of global domination. It’s bad because it’s an infringement of white men’s property rights.” Journalist Eleanor Penny in Pink-Pilled (2025, p. 87)
Daarbij levert Shearing ook kritiek op haar eigen kringen, op auteurs, journalisten en onderzoekers die dit gendergerelateerd geweld ten aanzien van vrouwen in radicaal-rechtse bewegingen al te gemakkelijk wegzetten als “an unfortunate by-product of a hateful ideology rather than a central mechanism of the system.” (p. 84) Volgens Shearing kunnen we zowel erkennen dat deze vrouwen slachtoffer zijn van seksisme en vaak geweld in de bewegingen waar ze zich vrijwillig bij aansloten, als hun vrije wil erkennen en hen verantwoordelijk stellen voor hun bijdrage aan haatgroepen.
“Women in the far right commit great amounts of harm, to marginalised communities and to each other, but they are also on the receiving end of the movement’s misogyny.” Journalist Eleanor Penny in Pink-Pilled (2025, p. 190)
Het ontbreekt aan empathie tegenover slachtoffers binnen radicaal-rechtse bewegingen, aldus Shearing. Dat stelt ze niet alleen vanuit een menselijk en ethisch oogpunt, maar ook strategisch schieten we volgens haar tekort. Als we geen empathie tonen aan slachtoffers binnen de beweging, wordt die beweging verlaten ondenkbaar. Shearing pleit ervoor om te blijven openstaan voor mensen die de beweging willen verlaten.
In de pers:
Journalist Lois Shearing infiltreerde in online haatgroepen: “Extreemrechts haat vrouwen, maar ze zijn essentieel om de boodschap over te brengen” (De Standaard+, 08/08/2025)
Meer weten?
Pers:pectief 22/05/2025: Feminisme en trans rechten in het Verenigd Koninkrijk
Pers:pectief 08/05/2025: Groeiende politieke kloof bij jongeren
Pers:pectief 27/06/2024: Tradwives en stay-at-home girlfriends
RoSa leest: Boekentips manosfeer en femosfeer
RoSa leest: Boekentips antifeminisme en de antigenderbeweging
Uitgelezen Lente/Zomer 2024: Antifeminisme en de antigenderbeweging
Aanraders uit de RoSa-bibliotheek:
Pinked-Pilled: Women and the Far-Right / Lois Shearing, 2025