Ellen Atlanta
Pixel Flesh: The Distortion of the Female Body in a World Obsessed by Image - and How We Can Change It (binnenkort beschikbaar)
Hachette, UK: Headline Press, 2025. 384 p.
In Pixel Flesh ontleedt de Britse auteur Ellen Atlanta de toxische schoonheidscultuur: van botox en Instagram tot gezichtsfilter-apps. Nooit eerder werden we zo overspoeld met beelden, en nooit eerder hadden we zoveel middelen om ons eigen beeld te creëren. Maar hebben we wel écht de regie? Atlanta houdt het moderne schoonheidsideaal een meedogenloze spiegel voor. Ze verweeft haar persoonlijke verhaal met een scherpe analyse van onze obsessie met schoonheid en de tegenstrijdigheden die daarin schuilen: we doorzien de artificiële aard van ‘digitale schoonheid’, maar blijven ernaar streven. Aan de hand van fenomenen zoals Love Island, ‘black fishing’ en lipfillers onderzoekt Atlanta hoe jonge vrouwen vandaag navigeren door de schoonheidsindustrie, en hoe we hier uit kunnen breken.
Virginia Nicholson
All the Rage: Power, Pain, Pleasure. Stories from the Frontline of Beauty 1860-1960
London: Virago, 2025. 519 p.
De Engelse geschiedkundige Virginia Nicholson beschrijft in dit uitgebreide boek op welke manier westerse schoonheidsidealen voor vrouwen zijn veranderd tussen 1860 en 1960. In het eerste deel, The Power, onderzoekt ze wie bepaalt welk lichaamstype in de mode is. Het tweede deel, The Pain, zoomt in op de (fysieke) pijn die schoonheidsidealen eisen aan de hand van persoonlijke verhalen. In het derde en laatste deel, The Pleasure, laat Nicholson zien hoe ons uiterlijk kan bijdragen tot bevrijding en vernieuwing, en heeft ze het onder andere over de pioniers die het aandurfden om als vrouw een broek te dragen.
Broderick D.V. Chow
Muscle Works: Physical Culture And The Performance Of Masculinity
Evanston, III: Northwestern University Press, 2024. 235 p.
Muscle Works zet fitnesscultuur en krachtsporten zoals strongmancompetities, worstelen en gewichtheffen centraal. Met een geschiedkundige blik en genderbril bespreekt Chow op genuanceerde wijze de geschiedenis en de hedendaagse invullingen van deze praktijken. Daarnaast onderzoekt de auteur hoe ze bijdragen aan de constructie, deconstructie en performativiteit van mannelijkheid.
Clémentine Hugal-Gential
Corps, alimentation et réseaux sociaux
Auxonne: Le Murmure, 2024. 84 p.
Hoe beïnvloedt wat we op sociale media zien ons lichaamsbeeld en onze eetgewoonten? Dat is de centrale vraag van dit compacte boek, dat sociale mediagebruikers wil informeren en sensibiliseren over zowel de positieve als negatieve impact van sociale media en hun algoritmes. Daarbij besteedt de auteur bijzondere aandacht aan de historische focus op meisjes en vrouwen, en aan de toenemende druk die ook jongens en mannen ervaren rond lichaamsidealen.
Alka V. Menon
Refashioning Race: How Global Cosmetic Surgery Crafts New Beauty Standards
Oakland, California: University of California Press, 2023. 287 p.
Plastische chirurgie en andere cosmetische ingrepen zijn de afgelopen decennia wereldwijd gegroeid in populariteit en in aanbod. De schoonheidsidealen waar gebruikers aan willen voldoen zijn even uitgebreid, en vaak verbonden aan ras en etniciteit. In Refashioning Race gaat auteur Alka Menon in gesprek met artsen en chirurgen om te onderzoeken hoe zij ras/etniciteit gebruiken in hun werk, en welke rol dat werk speelt in culturele opvattingen over ras/etniciteit.
Chloé Cooper Jones
Easy Beauty: On Seeing And Being Seen
London: Virago, 2023. 272 p.
In Easy Beauty geeft Jones een openhartige inkijk op hoe het is om door het leven te gaan met sacrale agenesie, een aangeboren aandoening die ervoor zorgt dat haar lichaamsbouw en haar manier van wandelen er niet typisch uitzien. Ze heeft het over de fysieke pijn die de aandoening met zich meebrengt, maar even goed over de pijn die ze ervaart door constant beoordeeld te worden door anderen op basis van hoe ze eruitziet. In haar boek verweeft Jones herinneringen, observaties en esthetische filosofie om normen rond schoonheid en begeerlijkheid op een zeer persoonlijke manier te onderzoeken.
Daphné B.
Made-Up: A True Story Of Beauty Culture Under Late Capitalism
Toronto, Ontario: Coach House Books, 2021. 157 p.
Wanneer Daphné B. plots beseft dat haar fascinatie met make-up tutorials op Youtube in schril contrast staat met haar antikapitalistische en feministische overtuigingen, wil ze zich verdiepen in schoonheidsidealen. In Made-Up gaat ze op een poëtische manier op zoek naar hoe make-up en schoonheidsidealen een rol spelen in het dagelijks leven van vrouwen.
Bel Olid
Hairless: Breaking The Vicious Circle Of Hair Removal, Submission And Self Hatred
Cambridge: Polity Press, 2022. 63 p.
Hairless roept vrouwen op om het scheermes weg te gooien en de vreugde van haar te herontdekken. Die vreugde is al lang zoek: schoonheidsidealen schrijven voor dat lichaamshaar en vrouwelijkheid geen goede combinatie is, en daar speelt de schoonheidsindustrie gretig op in. De Catalaanse auteur Bel Olid ontkracht in dit korte boek de vermeende voordelen van waxen en scheren en legt tegenstrijdigheden en verborgen kosten in verband met ontharing bloot.
Emma Dabiri
Disobedient Bodies: Reclaim Your Unruly Beauty
London: Wellcome Collection, 2023. 150 p.
Auteur Emma Dabiri rebelleert tegen heersende schoonheidsidealen die volgens de auteur te veel verweven zijn met onderdrukkende structuren zoals het patriarchaat en het kapitalisme. Dit essay is een radicaal en empowerend pleidooi om anders te kijken naar onze lichamen en hun eigenzinnige schoonheid te omarmen.
Harrison G. Pope Jr., Katharine A. Phillips & Roberto Olivardia
The Adonis Complex: How To Identify, Treat And Prevent Body Obsession In Men And Boys
New York: Simon & Schuster, 2002. 304 p.
The Adonis Complex wees al in 2000 op een opvallende trend: steeds meer jongens en mannen raken sterk betrokken in het bereiken van een zogenaamd perfect lichaam. De auteurs, beiden psychiaters, bekijken fenomenen als dwangmatig sporten, eetstoornissen en het gebruik van anabole steroïden als uitingen van een vaak verborgen onzekerheid en obsessie met het uiterlijk. Volgens hen wijst dit op een bredere problematiek rond de druk die mannen ervaren om aan bepaalde schoonheidsidealen te voldoen. Met opkomende fenomenen als looksmaxxing lijkt die druk in 2026 enkel nog vergroot.
Renee Engeln
Beauty Sick: How The Cultural Obsession With Appearance Hurts Girls And Women
New York: Harper Collins, 2017. 383 p.
Hoe kunnen meisjes en vrouwen afstand nemen van schoonheidsidealen in een tijd van sociale media en een cultuur die geobsedeerd is door schoonheid? Psycholoog en professor Renee Engeln gaat in Beauty Sick op zoek naar het antwoord op deze vraag. Zij stelt dat vrouwen vandaag met veel tegenstrijdigheden leven: ze willen er niet uitzien als een Barbiepop, maar ervaren die druk wel. Ze bekritiseren sociale media omdat het een valse realiteit representeert, maar bewerken hun eigen foto’s toch. Hoe ga je om met die tegenstrijdigheid? Je ontdekt het in dit boek.
Aubrey Gordon
What We Don’t Talk About When We Talk About Fat
Boston: Beacon Press, 2020. 197 p.
In dit boek ontrafelt de Amerikaanse auteur en activist Aubrey Gordon (online bekend als Your Fat Friend) de culturele vooroordelen rond en structurele discriminatie van dikke mensen. Waar de meer individualistische body positivity beweging vaak stopt bij zelfacceptatie, gaat Gordon een stap verder: ze eist fat justice, een einde aan gewichtsdiscriminatie en de dehumanisering van dikke lichamen. Hoewel Gordon wordt geprezen om haar politiserend schrijven, wijzen verschillende kritische recensies op een selectieve omgang met data in haar uitspraken over gezondheid en (de oorzaken van) overgewicht. De meerwaarde van haar werk zit vooral in haar vermogen om via persoonlijke verhalen onze vooroordelen te bevragen. Daarin belicht ze thema’s als representatie, fat shaming, gezondheidszorg, dieetcultuur en zelfbeeld, en onderstreept ze hoe dikke mensen systematisch worden gestigmatiseerd en uitgesloten. Gordon schrijft zo een manifest voor structurele verandering en gerechtigheid voor dikke lichamen.
Sabrina Strings
Fearing The Black Body: The Racial Origins Of Fat Phobia
New York: New York University Press, 2019. 283 p.
In het eerder academische boek Fearing The Black Body laat Sabrina Strings zien dat huidige schoonheidsidealen zowel geracialiseerd als racistisch zijn. De auteur toont dit aan de hand van een historiografische analyse van kunst, kranten, magazines, wetenschappelijke literatuur en medische tijdschriften.
Sheila Jeffreys
Beauty And Misogyny: Harmful Cultural Practices In The West
London: Routledge, 2005. 206 p.
Een klassieker binnen de feministische literatuur over schoonheidsidealen, even invloedrijk als controversieel. In Beauty And Misogyny analyseert de radicaal feministische Sheila Jeffreys de schoonheidsindustrie als een systeem van sociale controle, commercialisering en vrouwenonderdrukking. Ze klaagt de dubbele standaard en hypocrisie van de westerse wereld aan: westerse schoonheidspraktijken worden genormaliseerd als vrije keuze of zelfs gevierd als ‘empowerment’, terwijl gelijkaardige lichaamspraktijken in niet-westerse contexten sneller worden veroordeeld als inherent onderdrukkend en vrouwonvriendelijk.
Kate Manne
Unshrinking: How To Face Fatphobia
London: Allen Lane, 2024. 287 p.
In Unshrinking verweeft feministisch filosoof Kate Manne persoonlijke verhalen met scherpe analyses over fatphobia: wat het is, hoe het werkt en hoe het samenhangt met andere vormen van onderdrukking. Volgens Manne draagt fatphobia bij aan maatschappelijke ongelijkheden en discriminatie, zoals de loonkloof, ongelijke onderwijsuitkomsten en medische verwaarlozing. De auteur pleit er dan ook voor om de strijd tegen fatphobia te zien als een strijd voor sociale rechtvaardigheid.
Jozefien Daelemans
De naakte waarheid: body bullshit ont(k)leed
Antwerpen: Horizon, 2019 239 p.
Aan de hand van persoonlijke getuigenissen, onderzoek, geschiedkundige weetjes en referenties uit de popcultuur beschrijft journalist Jozefien Daelemans hoe het is om een vrouwenlichaam te hebben. Lichaamsdeel per lichaamsdeel onderzoekt ze welke schoonheidsidealen er allemaal rond bestaan en waar die precies vandaan komen. Met haar boek wil ze vrouwen helpen bevrijden van hun complexen en zelfliefde aanmoedigen.
Kathy Davis
Reshaping The Female Body: The Dilemma Of Cosmetic Surgery
New York: Routledge, 1995. 211 p.
Reshaping The Female Body is een klassieker uit de jaren 1990. Auteur Kathy Davis onderzoekt de rol die vrouwen zelf spelen in de groeiende populariteit van cosmetische ingrepen. Davis vraagt zich af waarom vrouwen behandelingen ondergaan die pijnlijk, riskant en duur zijn, en welk effect deze behandelingen hebben op de bredere culturele kijk op schoonheid en vrouwelijkheid.
Uitgelezen is onze driemaandelijkse nieuwsbrief boordevol lees-, kijk- en luistertips over een thema op het snijvlak van gender en feminisme. Naast een prikkelende inleiding over het onderwerp vind je er besprekingen van boeken die je kan uitlenen in de RoSa-bibliotheek, maar ook van podcasts, documentaires, video’s of exposities. Nooit meer een Uitgelezen missen?
