In de zomer van 2026 stonden heel wat sportevenementen op de planning. Denk maar aan de grote wielerwedstrijden voor mannen als de Tour de France en de Vuelta, het wereldkampioenschap voetbal voor mannen of de Europese kampioenschappen atletiek, zwemmen en gymnastiek. Grote competitiewedstrijden maken eigenschappen zichtbaar die veel topsporters gemeen hebben. Ze laten bijvoorbeeld een hypercompetitieve winnaarsmentaliteit zien, maken duidelijk dat hun topsportcarrière hun prioriteit is en tonen een ijzersterke discipline en mentale focus. Hoewel deze kenmerken eigen zijn aan zowel mannen als vrouwen in de topsport, zien we bij mannelijke topsporters geregeld een extra laag uitvergrote stereotiepe mannelijkheid naar boven komen. Dat is zeker het geval bij sporten die traditioneel gedomineerd worden door mannen, zoals bijvoorbeeld voetbal. In de zomer van 2026 doken echter beelden en verhalen op van mannelijke topsporters die stereotiepe invullingen van mannelijkheid doorbreken.
Hoewel topsport sterk draait om competitie, lieten verschillende atleten afgelopen zomer zien dat er ook ruimte is voor kameraadschap. De vriendschap tussen de Noorse Erling Haaland en de Engelse Jude Bellingham is daar een voorbeeld van. Tijdens het WK voetbal kwamen de twee tegen elkaar uit in de kwartfinale, maar maakten ze ook duidelijk dat ze goede vrienden zijn. Tijdens de wedstrijd werd Haaland gekieteld door Bellingham en nadien hadden ze alleen maar lof voor elkaar. Ook in het wielrennen laten topsporters zien dat competitie niet in de weg hoeft te staan van kameraadschap en hartelijkheid. Denk maar aan de Sloveense Tadej Pogacar die zijn fietsbril aan een van de zonen van Wout Van Aert gaf na een rit in de Vuelta of de steunberichten die renners onderling sturen na een valpartij van een concurrent.
Ze doorbreken daarmee het beeld van een topsporter als harde concurrent die alles overheeft voor een overwinning. Ze laten zien dat competitie en verbondenheid tussen mannen geen tegenpolen hoeven te zijn. En dat is een belangrijk signaal. Want hoewel het verlangen naar verbondenheid universeel menselijk is, wordt het minder in verband gebracht met mannelijkheid. Dat zorgt er bijvoorbeeld voor dat heel wat mannen het moeilijk vinden om een vertrouwelijk gesprek te hebben met andere mannen of om hen om steun te vragen.
Net die openheid en wederzijdse steun zijn belangrijke eigenschappen van hechte vriendschappen, die op hun beurt kunnen helpen om eenzaamheid tegen te gaan. Rolmodellen die dit idee doorbreken, tonen aan dat verbondenheid tussen mannen, ook als ze elkaars concurrenten zijn, wel mogelijk is.
Verschillende mannelijke topsporters tonen dat ze naast hun topsportcarrière ook ruimte maken voor hun familie. Zo neemt Wout Van Aert zijn twee zonen en vrouw vaak mee naar wedstrijden en zorgde de Spaanse voetballer Lamine Yamal voor uitstel bij het nemen van clubfoto’s zodat zijn grootmoeder erbij kon zijn en draagt hij vaak zijn kleine broertje het veld op. Sommige atleten brachten in interviews hulde aan de personen die jarenlang voor hen hebben gezorgd. De Noorse voetballer Erling Haaland zette bijvoorbeeld de achternaam van zijn moeder als eerbetoon mee op zijn voetbalshirt. Rode Duivel Jeremy Doku verliet dan weer het WK voetbal om bij de geboorte van zijn zoon te kunnen zijn. Ze doorbreken het idee dat hun carrière belangrijker is dan hun naasten.
Topsporters laten zien dat ze hun rol als vader, zoon of partner op een zorgende manier willen invullen. En dat is geen evidentie. Onbetaalde arbeid, zoals het zorgen voor familieleden, wordt namelijk nog steeds meer van vrouwen dan van mannen verwacht. Bovendien past ‘zorg dragen voor’ niet helemaal in het imago van een mannelijke topsporter. Mannen die meer zorg opnemen, ontdekken echter nieuwe vormen van verbondenheid, wat gevoelens van eenzaamheid kan tegengaan. Atleten die laten zien dat ze zorgen voor hun kinderen of tijd maken voor belangrijke steunfiguren, doorbreken het stereotiepe beeld dat mannen geen goede zorgers zouden zijn.
Afgelopen zomer zagen we huilende mannen, zowel op als naast het sportveld. Denk maar aan Thibaut Courtois die het voetbalveld in tranen verliet tijdens de kwartfinale van het WK of fans die in tranen uitbarsten wanneer hun ploeg een doelpunt incasseerde. Het sportveld lijkt een plek te zijn waar mannen hun emoties makkelijker openlijk kunnen tonen. Waar mannen die huilen in het dagelijkse leven nog geregeld als ‘zwak’ worden gezien, wordt huilen in een sportcontext vaak geïnterpreteerd als een teken van passie en betrokkenheid. Verschillende topsporters dragen hieraan bij door openlijk te spreken over hun mentale gezondheid.
Ze helpen het taboe op kwetsbaarheid bij mannen te doorbreken. Topsporters maken namelijk veel opofferingen voor hun sport en hebben een sterke discipline nodig om op het hoogste niveau te blijven presteren. Ze staat onder grote druk en er wordt van hen verwacht dat ze niet laten zien welke impact hun topsportcarrière op hun mentale gezondheid heeft. Verschillende atleten laten echter zien dat ook binnen de topsport ruimte is voor mentale kwetsbaarheid. Zo dragen ze bij aan een beeld van mannelijkheid waarin ook kwetsbaarheid en het zoeken van steun een plaats krijgen.
Ondanks het feit dat er afgelopen zomer ruimte was voor kameraadschap, betrokkenheid bij familie en mentale kwetsbaarheid, blijft de sportwereld een omgeving waarin agressie, dominantie en competitie sterk aanwezig zijn. Ook verschillende vormen van machtsongelijkheid blijven zichtbaar. Op het WK voetbal voor mannen zagen we bijvoorbeeld verschillende gevallen van agressie. Denk maar aan de Argentijnse voetballer Leandro Paredes die een Spaanse tegenstander fysiek aanviel nadat Argentinië de WK-finale had verloren. Verschillende voetballers werden beschuldigd van seksueel misbruik en zaten zelfs midden in een rechtszaak tijdens het WK. Niet alleen topsporters, maar ook fans en de media bevestigden stereotiepe ideeën. Zo was er sprake van agressie tussen mannelijke fans, publieke en brutale racistische beledigingen tegenover verschillende atleten van kleur en negatieve uitlatingen over de terugkeer van Jeremy Doku om bij de geboorte van zijn zoon te zijn. Dit maakt duidelijk dat positieve rolmodellen die een gezonde invulling geven aan mannelijkheid, nog steeds broodnodig zijn. Net omdat topsport zo zichtbaar is, kunnen atleten daar een belangrijke rol in spelen.
RoSa thema: Mannelijkheid
MoveMen: Zorg en arbeid
MoveMen: Gezondheid en welzijn
Uitgelezen lente 2026: Gender en vriendschap
RoSa leest: Mask Off, Masculinity Redefined - J.J. Bola
RoSa luistert: Podcast Now and Men over mannenvriendschappen en mankeeping
Rolmodel: Ben Hurst
"Sorry, ik had moeten overnemen": schuldgevoel overheerst bij Pogacar, die fietsbril cadeau doet aan zoontje Van Aert (Sporza, 23/08/2026)
Alleen voetbal is blijkbaar emotie (De Standaard, 12/07/2026)
Football's best bromance: Why Bellingham and Haaland break the mould (BBC, 10/07/2026)
"Zonder jou was het niet gelukt, papa": Shireen Doku bedankt "beste partner" Jeremy voor aanwezigheid bij bevalling (VRT NWS, 23/06/2026)
Franse journalist biedt excuses aan voor uitspraken over Jeremy Doku: ‘Ik begrijp dat mijn woorden sommige mensen hebben geschokt’ (De Morgen, 20/06/2026)
Lamine Yamal insists on grandmother being present for Barcelona signing photos | Soccer (The Guardian, 28/05/2026)
