12.02 | Representatie van vrouwen van middelbare leeftijd op TV

RoSa vzw belicht elke twee weken een specifiek gendergerelateerd thema of bespreekt de genderdimensie van een actueel of onderbelicht onderwerp. Deze week bespreken we de discriminatie van vrouwen van middelbare leeftijd in de media.

Gepubliceerd op 12/02/2026

Oudere vrouwen verdwijnen achter de schermen

Een onafhankelijke interne review van de radio- en televisiezender BBC wijst op een onderrepresentatie van verschillende groepen, waaronder vrouwen van middelbare leeftijd. Hoewel de vrouw-man ratio bij BBC werknemers en freelancers jonger dan vijftig 461 vrouwen versus 384 mannen bedraagt, daalt de representatie naarmate vrouwen ouder worden. Bij de vijftigplussers gaat het nog om respectievelijk 237 vrouwen (38%) tegenover 394 mannen (62%). Deze genderkloof groeit verder met de leeftijd en is het meest uitgesproken bij zestigers en zeventigers. De auteurs concluderen dat mannen met het ouder worden aanzien, wijsheid en autoriteit lijken te winnen, terwijl vrouwelijke presentatoren vaker achter de schermen verdwijnen en bijvoorbeeld evolueren van TV-gezicht naar radiopresentator.

Dichter bij huis sprakenLinde Merckpoel, Annemie Struyfen Leen Demaré - drie bekende Vlaamse mediagezichten - zich de voorbije weken uit over hoe vrouwen in de media vanaf een bepaalde leeftijd aan de kant geschoven worden. Struyf kaartte het probleem zelfs aan in haar dankwoord bij het ontvangen van haar Kastaar. In de Nederlandse krant NRC verscheen dan weer een opiniestuk over het gebrek aan representatie van oudere vrouwen in Nederlandse films. De uitdagingen die ouder wordende vrouwen in de media ervaren, vormden in 2024 ook het onderwerp van de Hollywoodfilm The Substance.

“Het wordt nooit expliciet zo benoemd, maar je ziet dat vrouwen tussen hun 45ste en 60ste minder zichtbaar worden in de media. Vanaf je 60ste word je weer interessanter, denk ik. Misschien omdat er dan minder vrouwen overblijven? Of omdat je een rariteit bent geworden? Dat is mijn theorie.” Leen Demaré in De Morgen (24/01/2026)

Onderzoek toont een hardnekkig probleem

Onderrepresentatie

Onderzoek in België, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en het Amerikaanse Hollywood toont consequent hetzelfde patroon: verschillende groepen, waaronder vrouwen en ouderen, worden minder gerepresenteerd op het beeldscherm. Het merendeel van de vrouwelijke hoofdpersonages is onder de veertig jaar, waarna het aantal vrouwelijke personages sterk daalt. Hoe ouder vrouwen worden, hoe minder zichtbaar. Onderzoek van het Geena Davis Institute on Gender and Media toont dat slechts 25% van de personages boven de 50 jaar vrouw is. Ze verliezen niet enkel zichtbaarheid, maar worden ook weinig divers in beeld gebracht: ze zijn vooral wit, behoren tot de middenklasse, en zijn cisgender en heteroseksueel. Bovendien bekleden ze vaker bijrollen en hebben ze minder spreektijd dan mannen van dezelfde leeftijd.

Stereotiepe beeldvorming

Er is niet enkel een verschil in hoe vaak vrouwen gerepresenteerd worden (kwantitatieve representatie), maar ook in hoe ze gerepresenteerd worden (kwalitatieve representatie). De beeldvorming van vrouwen bevestigt genderstereotypen. Vrouwelijke journalisten komen vaak in beeld rond zogenoemde ‘zachtere’ thema’s. Actrices worden op hun beurt vaker getoond in de privésfeer en in interpersoonlijke relaties, zoals in de rol van (groot)ouder of partner. Ze hebben meer tekst dan mannen, wat volgens onderzoekers het genderstereotype bevestigt dat vrouwen meer praten. Een uitzondering hierop zijn vrouwen van middelbare leeftijd: zij hebben net minder spreektijd dan mannen.

Het onderzoeksrapport Frail, Frumpy and Forgotten (2019) toont bovendien dat oudere actrices in films vaker worden afgebeeld als fysiek onaantrekkelijk, zwak, mentaal onstabiel, seksueel inactief en aan huis gebonden in vergelijking met mannelijke leeftijdsgenoten Mannen van middelbare leeftijd worden daarentegen vaker fysiek en seksueel actief geportretteerd, bekleden vaker een leiderschapsrol en treden vaker op als expert of vertegenwoordiger.

“Our analysis in this study demonstrates that entertainment media reinforces ageism in society by erasing and stereotyping older adults, especially for women. Female characters ages 50+ are more likely to be depicted in stereotypical ways than male” Geena Davis Institute on Gender and Media (2019)

Dubbele standaarden en dubbele discriminatie

“Terwijl heel wat mannelijke acteurs - denk maar aan Jan Decleir, Jaak Van Assche en Jo De Meyere - op het grote scherm blijven verschijnen, krijgen oudere vrouwen steeds minder rollen aangeboden naarmate ze ouder worden. Waar zijn de vrouwelijke tegenspeelsters van Jan Decleir of Jaak Van Assche gebleven? Waarom moeten vrouwen vanaf hun vijftigste het scherm verlaten, terwijl mannelijke acteurs hun carrière tot op hoge leeftijd kunnen voortzetten?” Onderzoeker Femke De Sutter in EOS Wetenschap (16/08/2023)

Schoonheidsidealen en waardering

Er is sprake van een dubbele standaard: vrouwen worden vaker beoordeeld en aangesproken op hun uiterlijk en krijgen, in vergelijking met hun mannelijke collega's, vaker reacties die gelinkt zijn aan uiterlijk, leeftijd en stem dan aan hun werk. Er leven hardnekkige maatschappelijke schoonheidsidealen voor vrouwen, die vooral een focus leggen op er slank en jeugdig uitzien. Ouder wordende vrouwen ervaren dan ook maatschappelijke druk om tekenen van veroudering te verbergen en schoonheidsbehandelingen te ondergaan.

Mannelijke schoonheidsidealen zijn minder eenvormig: voor jonge mannen zijn ze vaak ook beperkend en gericht op een groot en atletisch lichaam, maar ouder wordende mannen genieten - in vergelijking met vrouwen - van meer flexibiliteit en meer aanvaarding bij uiterlijke tekenen van veroudering. Bij mannen worden die tekenen vaak gezien als eenbewijs van ervaring, wijsheid en succes.

“It was argued that, if they stayed on television, older women had either to try to keep looking younger or to opt out altogether from being judged on their looks and develop idiosyncratic personas.” Anne Morrison & Chris Banatvala in de onafhankelijke interne review van BBC (2026)

Mannen worden bovendien vaker aangesproken op hun carrière, succes of competenties, terwijl vrouwen meer vragen krijgen over hun privéleven of over de balans tussen werk, zorg die ze opnemen en gezondheid. Ook hier zien we dus een dubbele standaard.

De dubbele tol van gendered ageism: hoe seksisme en leeftijdsdiscriminatie hand in hand gaan

Vrouwen die ouder worden moeten dan ook opboksen tegen zowel de hardnekkigeen vaak negatieve stereotypen rond ouder worden die in de brede samenleving en de media leven - zoals bijvoorbeeld verslechterde mentale en fysieke gezondheid, cognitieve uitdagingen, groeiende afhankelijkheid, eenzaamheid en seksuele inactiviteit - en hardnekkige stereotypen rond vrouwelijkheid, zoals schoonheidsidealen en ideeën over het combineren van betaalde en onbetaalde arbeid. Dit beïnvloedt rechtstreeks de carrières van ouder wordende vrouwen, zeker in beroepen met een grote zichtbaarheid zoals de media. Hun contracten worden niet verlengd of stopgezet, ze worden ‘vervangen’ door een jonger gezicht of ze verdwijnen naar een minder zichtbare rol achter de schermen. Gendered ageism, oftewel de combinatie van leeftijdsdiscriminatie (ook ageism genoemd) en seksisme, draagt zo bij aan minder carrièremogelijkheden, tewerkstelling en representatie van vrouwen van middelbare leeftijd in de media.

“Het idealiseren van jeugd en schoonheid en het afbeelden van ouderdom als ‘verval’ zijn niet onschuldig. Deze terugkerende fictieve verbeelding versterkt de dubbele discriminatie van oudere vrouwen — zowel op leeftijd als geslacht. Dat draagt bij aan hun ondervertegenwoordiging in de maatschappij en normaliseert een structurele ongelijkheid. Kortom, we blijven vastzitten in de verhalen die we onszelf maar blijven vertellen. Het doorbreken van die stereotypen is noodzakelijk, ook voor representatie. Het is absurd dat een groot deel van het betalende publiek zichzelf niet terugziet op het doek.” Acteur, regisseur en scenarioschrijve rTamar van den Dop in NRC (16/01/2026)

Naar een diverse representatie

Vrouwen van middelbare leeftijd worden niet enkel minder vaak gepresenteerd, maar ook op een weinig diverse en stereotiepe manier. Op deze manier herbevestigen media maatschappelijke stereotypen, beperken ze de carrières van vrouwen en dragen ze bij aan economische ongelijkheden tussen mannen en vrouwen. Een diverse representatie die een weerspiegeling vormt van de maatschappij op het vlak van etniciteit, seksuele oriëntatie, genderidentiteit, leeftijd, gezondheid en klasse is belangrijk. Daarbij is specifiek aandacht nodig voor de representatie van ouder wordende vrouwen in de media. Dat kan door vaker en meer diverse vrouwen van middelbare leeftijd te casten in complexe personages en verhaallijnen die niet vervallen in stereotypen.

In de pers

Meer weten?

Aanraders uit de RoSa-bibliotheek:

Girl On Girl
Ageism at Work
Our Women On The Ground
Global beauty industry
#RoSaschrijft #Nieuwsbrief #RoSa #Perspectief #Cultuur #Media #Representatie #Gender #Vrouwen

Op de hoogte blijven van RoSa thema's en actua?

Ontvang onze tweewekelijkse Pers:pectief waarin we een actueel of onderbelicht thema bespreken vanuit een genderperspectief, of kies voor onze driemaandelijkse Uitgelezen met tal van boekrecensies, interviews, de nieuwste aanwinsten in onze almaar groeiende collectie en nog veel meer, telkens rond één specifiek thema.

Deze website maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren. Door op ‘Ik ga akkoord’ te klikken of door gebruik te blijven maken van deze website, gaat u akkoord met het plaatsen van deze cookies. Wil u meer weten over cookies? Meer info

Ik ga akkoord