Stemmen van Iraanse vrouwen en deelnames aan wereldwijde solidariteitsbewegingen worden vaak misbruikt en gekaapt om racistische en xenofobe overtuigingen aan kracht bij te zetten, aldus BOEH!. In dit geval wordt het gebruikt om te bewijzen dat een hoofddoekverbod in België een goede zaak zou zijn voor de bevordering van gendergelijkheid hier. Dat zien ze vooral terug in de manier waarop er in de berichtgeving en opiniestukken over solidariteit met Iran gefocust wordt op de hoofddoek als onderdrukkend symbool, en dat moslimvrouwen gered moeten worden. Dat deze argumenten en punten van kritiek komen van mensen die ze anders niet kennen als bondgenoten van feministische strijdpunten in België, vinden zowel Flour als BOEH! treffend.
Feministische solidariteit in het verleden
Het punt dat Els Flour maakt in haar opiniestuk, namelijk dat Belgische feministen zichzelf niet centraal hoeven te stellen in de strijd van Iraniërs en Koerden, slaat ook op de kritiek die wit-feministische bewegingen tijdens de tweede feministische golf kregen op hun invulling van solidariteit.
Tijdens de tweede feministische golf namen (en kregen) voornamelijk witte vrouwen uit de middenklasse het woord, en overschaduwden hun perspectieven die van gemarginaliseerde groepen (zie ook: wit feminisme op onze website).
Bij wit feminisme universaliseren witte vrouwen hun ervaringen en visies. Ze zijn er dan van overtuigd dat hun ervaringen met onderdrukking op basis van hun biologisch geslacht van toepassing zijn op vrouwen over de hele wereld, en vice versa. Dat maakt dat zij zich ook geroepen voelen om vrouwen van kleur te “redden”: witte vrouwen zouden, in tegenstelling tot vrouwen van kleur, geëmancipeerd zijn. Dat vrouwen over de hele wereld met elkaar verbonden zijn omdat ze dezelfde onderdrukking ervaren, wordt ook wel de global sisterhood-gedachte genoemd.
Antiracistische en postkoloniale feministen betwisten dat vrouwen met elkaar verbonden zijn omdat ze dezelfde onderdrukking meemaken. Deze feministische stromingen ontstonden als reactie op het dominant wit feminisme, en wilden af van het eurocentrische, witte perspectief op feminisme. De introductie van het begrip intersectionaliteit maakte duidelijk dat global sisterhood, gebaseerd op een gedeelde ervaring van onderdrukking, niet kan bestaan. De manier waarop iemand onderdrukking op basis van geslacht ervaart, is onlosmakelijk verbonden met andere betekenisgevers zoals nationaliteit, ras/etniciteit, klasse, religie, leeftijd, enzovoort. Al deze factoren beïnvloeden en versterken elkaar, waardoor unieke ervaringen van discriminatie of privilege ontstaan. Vrouwen ervaren onderdrukking niet allemaal op dezelfde manier, dus waarom zouden de stemmen van witte vrouwen dan nog luider moeten of mogen klinken dan die van gemarginaliseerde groepen?
Verschillende feministische denkers van kleur hebben zich gebogen over de plaats van sisterhood binnen intersectioneel feminisme. In Sisterhood: Political solidarity between women (1986) haalt bell hooks bijvoorbeeld aan dat om tot een werkelijke sisterhood te komen, de verschillen tussen vrouwen erkend moeten worden en dat politieke engagementen centraal moeten staan. Alleen dan kan sisterhood volgens hooks, in tegenstelling tot het wit-feministische idee van global sisterhood, tot werkelijke solidariteit leiden.
In navolging daarvan werd er de voorbije jaren geregeld kritiek geuit op de manier waarop westerse feministen soms actie voeren via hun sociale media. Zo luidt het dat performatieve acties veelal een gemakkelijke manier zijn om te tonen dat men andermans strijd steunt, maar de de aandacht wegnemen van de inhoud en de strijdpunten. Dat vindt ook de Nederlandse journalist Hassnae Bouazza binnen het kader van de huidige situatie in Iran. Volgens haar trekt de aandacht voor symbolische daden van verzet en solidariteit de aandacht weg van de Iraanse en Koerdische burgers en hun strijd. Met de protesten willen zij een einde maken aan de discriminatie, armoede, ongelijkheden en gebrek aan vrijheden die diverse bevolkingsgroepen hard treffen onder het mom van religie. Volgens Bouazza voegen afgeknipte lokken weinig toe aan die strijd.
