Amerikaanse academica en liberaal feministische auteur, vooral bekend om haar internationale bestseller The Beauty Myth (1991) die ondanks controverse nog steeds geldt als een belangrijke feministische klassieker.
In 1991 maakt de Amerikaanse Naomi Wolf wereldwijd furore met haar spraakmakende bestseller The Beauty Myth: How Images of Beauty Are Used Against Women, waarin ze dwingende en ongezonde schoonheidsidealen aanklaagt. Als liberaal feminist groeit ze uit tot een van de bekendste stemmen van de derde feministische golf, waarover ze Aan de slag! Een aanzet tot de derde feministische golf! (1995) schrijft. Ze blijft publiceren over feministische thema's, maar krijgt doorheen haar carrière geregeld kritiek op feitelijke onjuistheden en onnauwkeurigheden. Tegelijk prijzen feministen als Gloria Steinem en Betty Friedan haar inzichten en blijvende engagement.
Naomi Wolf is geboren op 12 november 1962 in San Francisco. Ze gaat naar de Lowell High School en studeert in 1984 af in Engelse literatuur aan de prestigieuze universiteit van Yale. Daarna ontvangt ze een Rhodesbeurs om haar studie voort te zetten aan de Universiteit van Oxford. Tussen 1985 en 1987 legt ze er de basis voor haar eerste boek. In 1987 verlaat Wolf Oxford omdat er volgens haar onvoldoende ruimte is voor de feministische theorie waarop ze zich wil toeleggen. Pas in 2015 keert ze terug naar Oxford om te doctoreren.
In 1991 verschijnt haar debuut The Beauty Myth: How Images of Beauty Are Used Against Women, waarmee ze internationaal doorbreekt. Daarna volgen nog een tiental boeken over feministische thema's.
In de jaren negentig is Wolf politiek adviseur van de democratische kandidaten Al Gore en Bill Clinton. Ze adviseert hen over hoe ze vrouwelijke kiezers kunnen aanspreken.
Als journalist en opiniemaker mengt ze zich in debatten over onder meer abortus, pornografie en klokkenluiders. Ook klaagt ze seksisme en grensoverschrijdend gedrag aan, met name aan de universiteit van Yale: in 2004 beschuldigt ze literatuurwetenschapper Harold Bloom ervan twintig jaar eerder haar dij te hebben aangeraakt toen hij haar doceerde aan Yale, wat veel commotie veroorzaakt.
Wolf woont in New York City en is CEO van DailyClout.io, een bedrijf dat wetgeving vindbaar, deelbaar en begrijpelijk wil maken.
In The Beauty Myth betoogt Wolf dat naarmate vrouwen meer macht, wettelijke gelijkheid en professioneel succes verwerven, ook de druk om te voldoen aan onrealistische schoonheidsidealen toeneemt. Volgens Wolf wekt de maatschappelijke focus op het uiterlijk van vrouwen de indruk dat hun sociale status afhangt van de mate waarin zij voldoen aan dominante schoonheidsnormen, die vaak ongezond, geseksualiseerd en onhaalbaar zijn. Daardoor besteden vrouwen volgens Wolf steeds meer tijd, geld en energie aan hun uiterlijk, ten koste van hun carrière, relaties en gezondheid. Deze obsessie leidt hen bovendien tot een neerwaartse spiraal van twijfel, onzekerheid en een negatief zelfbeeld. Wolf concludeert dat de beauty myth een nieuwe vorm van sociale controle is, even schadelijk als het traditionele huisvrouwideaal.
Daarnaast benadrukt Wolf de economische dimensie van dit mechanisme. Volgens haar profiteert vooral de mode- en schoonheidsindustrie van de schoonheidsobsessie. Via marketing en massamedia wordt vrouwelijkheid als het ware verkocht, waardoor de commercialisering (commodification) van vrouwelijkheid uitgroeit tot een hardnekkige ideologie.
The Beauty Myth zwengelt wereldwijd het feministische debat over representatie en vrouwelijkheid aan. Hoewel prominente feministen als Gloria Steinem en Betty Friedan Wolfs analyse prijzen, krijgt het boek ook stevige kritiek wegens feitelijke onjuistheden. Zo wees de Amerikaanse postfeminist Camille Paglia op onnauwkeurigheden, en bleek later dat 18 van de 23 statistieken die Wolf over anorexia nervosa aanhaalt incorrect zijn.
Met The Beauty Myth wordt Wolf een van de liberaal progressieve boegbeelden van het derde golffeminisme. Ze verdedigt individuele keuzevrijheid, zelfrespect en het recht op seksueel genot. In haar werk staat vooral de positie van geëmancipeerde, economisch onafhankelijke vrouwen centraal.
In Fire with Fire (1993) behandelt Wolf politiek, vrouwenemancipatie en seksuele bevrijding. Ook dit boek wordt geprezen om de discussies die het losmaakt, maar bekritiseerd omdat sommige beweringen onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd zijn. Een gelijkaardige kritiek volgt op Promiscuities (1997), over de dominantie van verhalen over mannelijke seksualiteit en de ondervertegenwoordiging van vrouwelijke perspectieven.
Begin jaren 2000 volgen twee persoonlijkere boeken. Misconceptions: Truth, Lies, and the Unexpected on the Journey to Motherhood (2001) gaat over wat Wolf omschrijft als de “medische dictatuur” rond moederschap die ze ervaart wanneer ze voor het eerst een kind krijgt. In The Treehouse (2005) deelt ze levenslessen die ze van haar vader, de poet Leonard Wolf, kreeg en spreekt over haar eigen midlife crisis.
In The End of America (2007), de opvolger Give Me Liberty (2008) en het artikel Women – the kinder, gentler fascists? (2014) onderzoekt Wolf hoe democratieën onder druk komen te staan en welke rol vrouwen spelen binnen neofascistische bewegingen.
In Vagina: A New Biography (2015) onderzoekt Wolf de culturele beeldvorming rond de vagina en verdedigt ze de stelling dat er een verband bestaat tussen de vagina en de hersenen, met invloed op bewustzijn, creativiteit en zelfvertrouwen. Ook dit boek krijgt kritiek wegens feitelijke onjuistheden.
Hetzelfde gebeurt met Outrages: Sex, Censorship, and the Criminalization of Love (2019), gebaseerd op haar proefschrift. De Amerikaanse uitgave wordt geannuleerd nadat historici op belangrijke feitelijke fouten hebben gewezen.
Ondanks de aanhoudende kritiek blijft Wolf haar standpunten verdedigen. Volgens haar hoort kritiek, ook van andere feministen, bij het publieke debat. Ze komt geregeld opnieuw in opspraak, onder meer door haar uitspraken tijdens de COVID-19-pandemie en haar reacties op de dood van de Amerikaanse rechtse activist Charlie Kirk. Door haar invloedrijke werk over schoonheidsidealen, seksualiteit en vrouwenrechten blijft Wolf een van de bekendste, maar ook meest omstreden vertegenwoordigers van de derde feministische golf.
