Podcast Now and Men over mannenvriendschappen en mankeeping
In de categorie RoSa luistert bespreken we interessante podcasts over gender en/of feminisme die ons opvallen, die we warm aanbevelen of die we kritisch onder de loep nemen. Deze keer luisteren we naar een aflevering van Now and Men, over de impact van mannelijkheidsnormen op het welzijn en de relaties van mannen. Hiervoor nodigden hosts Sandy Ruxton en Stephen Burrell postdoctoraal onderzoeker Angelica Ferrara uit, die de term ‘mankeeping’ muntte met collega Dylan Vergara.
Over de podcast
Sandy Ruxton en Stephan Burrell zijn beide academici. In hun podcast gaan ze in gesprek met gasten - vaak onderzoekers - over thema’s rond mannen, mannelijkheid en gendergelijkheid. Voor deze aflevering nodigden ze sociaal en ontwikkelingspsycholoog Angela Ferrara uit, die aan de Stanford Universiteit onderzoek doet naar de invloed van gender op gedrag en relaties. Momenteel werkt ze aan een boek, Men Without Men, over mannenvriendschappen doorheen de tijd en in verschillende culturen. Dat is een hot topic, merken Ruxton en Burrell op. Mannen lopen namelijk een verhoogd risico op eenzaamheid en sociaal isolement, wat door onderzoek in verband wordt gebracht met culturele normen en verwachtingen rond mannelijkheid, die diepgaande vriendschap bemoeilijken.
Mannen en vriendschap
Op het moment van opname is Donald Trump net herverkozen als Amerikaanse president. In de podcast wordt geregeld het verband gelegd tussen de politieke context en het belang van sociale steunnetwerken en vriendschap. Hoewel ons land niet wordt bestuurd door iemand als Trump, wordt de analyse breder getrokken naar andere aspecten van de samenleving die ook België kenmerken. Zo wordt ook ingegaan op hoe sociaal isolement mannen vatbaarder maakt voor extreme en vaak haatdragende politieke discoursen, zoals de manosfeer bijvoorbeeld verkondigt, en radicalisering.
De skill set waar Ferrara naar refereert omvat de nodige vaardigheden om vriendschap te sluiten én te onderhouden. Denk aan aandachtig luisteren, inlevingsvermogen, zorg, empathie, wederkerigheid en interpersoonlijke nieuwsgierigheid. Dat zijn soft skills waar vrouwen over het algemeen beter in zijn: niet omdat ze daar van nature beter in zouden zijn, zo benadrukt Ferrara, maar omdat ze gesocialiseerd worden om er goed te worden. Mannen hebben hetzelfde potentieel om die emotionele, interpersoonlijke en communicatieve vaardigheden te ontwikkelen, maar krijgen hier minder de kans toe omdat we die vaardigheden met vrouwelijkheid associëren en die daardoor - in tegenstelling - als ‘niet mannelijk’ typeren. Mannelijkheidsnormen dicteren dan weer onafhankelijkheid, rationaliteit en weerbaarheid, die de emotionele kwetsbaarheid in de weg staan die nodig is om werkelijk steun te putten uit vriendschap en uit te reiken naar anderen voor hulp of steun.
Hierdoor ervaren veel mensen - ook of zelfs voornamelijk mannen - dat praten over emotionele kwesties bevredigender is met vrouwen dan met mannen, zo meent Ferrara. Zo wordt een vicieuze cirkel in stand gehouden waarbij vrouwen de steun en toeverlaat worden voor anderen, en mannen niet bij elkaar terecht kunnen.
Mankeeping
Dat brengt het gesprek naar de term ‘mankeeping’, een concept dat Angelica Ferrara en Dylan Vergara theoretiseerde naar het idee van ‘kinkeeping’ van Carolyn Rosenthal. Ze stelden namelijk vast dat vrouwen in heterorelaties vaak de voornaamste - en soms de enige - vertrouwenspersoon zijn van mannen, waardoor zij disproportioneel instaan voor diens emotionele noden. Als ze zich daarnaast ook ontfermen over het versterken van het sociale steunnetwerk van hun partner - bijvoorbeeld door te herinneren aan verjaardagen, aan te moedigen om af te spreken met familie of om familie te bellen om in te checken hoe het gaat - kan dit gezien worden als gegenderde emotionele arbeid, aldus Ferrara en Vergara. Dat kan een tol eisen van de vrouw in termen van tijd, focus en mentaal welzijn wanneer zij niet diezelfde steun ontvangen van hun partner. En omdat mannen over het algemeen minder goed zijn in anderen emotioneel opvangen, kan deze dynamiek ongelijkheid creëren in de relatie.
Bovenal begrijpen de onderzoekers de afhankelijkheid van mannen van vrouwen voor emotionele steun als een symptoom van een bredere crisis in het mentaal welzijn van mannen.
Genuanceerd en empathisch
De aflevering blinkt uit in genuanceerde analyses en empathische benadering. De sprekers bekijken mannelijkheid niet alleen als iets dat anderen kan schaden, maar vooral als een kader dat mannen zelf beperkt, in hun relaties en in hun welzijn. Daarbij gaat het niet enkel over de psychische impact van het gebrek aan hechte vriendschappen, maar ook over de fysieke impact die nog vaak onderbelicht blijft. Ferrara gaat uitgebreid in op hoe mannen met elkaar (leren) interageren en hoe ze elkaar - ondanks gelijkaardige intenties om te verbinden - soms mislopen in hun zoektocht naar emotionele voldoening en betekenis in vriendschappen. Tot slot wijst de psycholoog ook op belangrijke opportuniteiten om deze vicieuze cirkel te doorbreken en werpt ze een kritische blik op het opkomende fenomeen van mannencirkels.